سومین بوت‌کمپ تحلیل‌گر داده آکادمی همراه اول، دوره‌ای تخصصی و فشرده بود که با هدف آماده‌سازی فراگیران برای ورود به فضای حرفه‌ای تحلیل داده در خرداد و مرداد ماه سال ۱۴۰۵ برگزار شد. این دوره آموزش‌های تخصصی، کار با ابزارهای کاربردی، همراهی منتورها و اجرای پروژه‌های واقعی را دربر می‌گرفت. در این نوشته از وبلاگ آکادمی همراه، گزارش مختصری از جزییات برگزاری این بوت‌کمپ ارائه می‌کنیم.
بوت کمپ تحلیل‌گر داده ۳ آکادمی همراه اول برگزار شد
فهرست مطالب
فهرست مطالب
برگزاری بوت کمپ تحلیل‌گر داده ۳ آکادمی همراه اول
سومین دوره «بوت‌کمپ تحلیل‌گر داده» آکادمی همراه اول با هدف آماده‌سازی علاقه‌مندان برای ورود به فضای حرفه‌ای تحلیل داده برگزار شد. این بوت‌کمپ یک دوره تخصصی و فشرده ۱۰ هفته‌ای بود که ساختار آن ترکیبی از آموزش‌های آفلاین، وبینارهای کاربردی و فعالیت‌های پروژه‌محور را در بر می‌گرفت. فراگیران در طول دوره با بخش‌های مختلف چرخه تحلیل داده، از جمع‌آوری و پردازش داده تا تحلیل، مصورسازی و استفاده از داده برای هوشمندسازی کسب‌وکار آشنا شدند.
از لحاظ زمانی، فرایند بوت‌کمپ با پیش‌ثبت‌نام آغاز و پس از طی مراحل ارزیابی و مصاحبه، وارد فاز اصلی آموزش شد. پیش‌ثبت‌نام تا ۳۰ اردیبهشت ادامه داشت و مرحله ارزیابی و مصاحبه تا ۳ خرداد انجام شد. دوره اصلی بوت‌کمپ نیز از ۵ خرداد آغاز شد و تا ۲۰ مرداد ادامه پیدا کرد. این ساختار مرحله‌ای نشان می‌دهد پذیرش فراگیران و ارزیابی اولیه، بخش مهمی از فرایند برگزاری بوت‌کمپ بوده است.
بیش از ۱۳۰ ساعت آموزش تخصصی تحلیل داده
یکی از بخش‌های اصلی این بوت‌کمپ، گستردگی سرفصل‌های آموزشی آن بود. در مجموع، بیش از ۱۳۰ ساعت آموزش برای دوره در نظر گرفته شد و محتوای آموزشی از مباحث پایه تا ابزارها و کاربردهای حرفه‌ای تحلیل داده را پوشش می‌داد. ریاضیات و آمار موردنیاز تحلیل‌گر داده، آموزش و تحلیل داده با Excel، پایگاه داده مقدماتی و تبدیل داده‌های خام به ساختارهای قابل تحلیل از جمله سرفصل‌های اولیه دوره بودند.
در ادامه، فراگیران با داده‌کاوی با Python، مهندسی و تحلیل داده‌های زمان‌محور، تکنیک‌های مصورسازی داده و اصول داستان‌سرایی داده آشنا شدند. بخش دیگری از آموزش‌ها نیز به هوشمندسازی کسب‌وکار با Power BI، تحلیل داده با Tableau و استفاده از Grafana برای تحلیل داده‌های لحظه‌ای اختصاص داشت. کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی در حوزه داده نیز در میان سرفصل‌های دوره قرار گرفته بود. به این ترتیب، ساختار آموزشی بوت‌کمپ فقط بر یادگیری یک نرم‌افزار یا مهارت مشخص متمرکز نبود و مجموعه‌ای از ابزارها و مهارت‌های مکمل را در بر می‌گرفت.
ابزارها و فناوری‌های مورد استفاده در تحلیل داده
نرم‌افزارها و ابزارهای انتخاب‌شده برای دوره نیز متناسب با مسیرهای مختلف تحلیل داده بودند. اکسل به‌عنوان یکی از ابزارهای پرکاربرد تحلیل و مدیریت داده، Power BI و Tableau در حوزه هوش تجاری و مصورسازی و Grafana برای پایش و تحلیل داده‌های لحظه‌ای در برنامه قرار داشتند. برنامه‌نویسی پایتون نیز در بخش داده‌کاوی و تحلیل داده مورد استفاده قرار گرفت.
این تنوع ابزار به فراگیران امکان داد علاوه‌بر یادگیری مبانی نظری، با محیط‌ها و ابزارهایی روبه‌رو شوند که در پروژه‌های مختلف تحلیل داده قابل استفاده‌اند. همچنین، قرار گرفتن داستان‌سرایی داده در کنار ابزارهای فنی نشان می‌دهد در طراحی دوره، نحوه ارائه و انتقال نتایج تحلیل نیز به‌عنوان بخشی از مهارت تحلیل‌گر داده مورد توجه بوده است.
فرایند رقابتی پذیرش فراگیران
آمار مربوط به فرایند پذیرش، یکی دیگر از بخش‌های قابل توجه گزارش دوره است. در مجموع ۱۱۰۴ نفر در آزمون ورودی بوت‌کمپ شرکت کردند. از این تعداد، ۳۱۱ نفر در آزمون ورودی پذیرفته شدند و ۱۶۴ نفر به مرحله مصاحبه راه پیدا کردند. در نهایت، ۴۴ نفر به‌عنوان پذیرفته‌شدگان نهایی وارد بوت‌کمپ شدند.
این اعداد نشان می‌دهد فقط بخش محدودی از متقاضیان اولیه به مرحله نهایی دوره راه یافته‌اند. به بیان دیگر، بوت‌کمپ از همان آغاز با یک فرایند چندمرحله‌ای شامل آزمون، ارزیابی و مصاحبه همراه بوده است.
ترکیب جمعیتی و تحصیلی شرکت‌کنندگان بوت‌کمپ
از میان فراگیران نهایی، ۵۸ درصد مرد و ۴۲ درصد زن بودند. بنابراین اگرچه سهم آقایان کمی بیشتر بوده، ترکیب جنسیتی دوره فاصله بسیار زیادی نداشته است.
بررسی سطح تحصیلات شرکت‌کنندگان نیز نشان می‌دهد بیشترین سهم مربوط به فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی بوده است. ۵۶ درصد فراگیران مدرک کارشناسی و ۳۵ درصد مدرک کارشناسی ارشد، ۷ درصد شرکت‌کنندگان مدرک دکتری و ۲ درصد مدرک دیپلم داشتند. در نتیجه، ۹۸ درصد فراگیران دوره دارای تحصیلات دانشگاهی بودند و بخش عمده آن‌ها را افراد دارای مدرک کارشناسی یا کارشناسی ارشد تشکیل می‌دادند.
از نظر سنی نیز گروه ۲۵ تا ۲۹ سال با سهم ۵۷ درصدی، بیشترین تعداد فراگیران را شامل می‌شد. افراد ۲۰ تا ۲۴ سال ۲۹ درصد و افراد ۳۰ تا ۳۴ سال ۱۴ درصد شرکت‌کنندگان را تشکیل می‌دادند. بنابراین، بیشتر فراگیران دوره در بازه سنی ۲۰ تا ۲۹ سال قرار داشتند.
همراهی مدرسان، منتورها و راهبر دوره
در این بوت‌کمپ، مجموعه‌ای از مدرسان با تخصص‌های مختلف در حوزه تحلیل داده، هوش مصنوعی و هوش تجاری حضور داشتند. علاوه‌بر مدرسان، شش منتور نیز فراگیران را در طول دوره همراهی کردند که ازجمله آن‌ها می‌توان به محمدمهدی حاجی‌عباسی، زهره نصیری، امیرمهدی عراقی، طیبه طباطبایی‌فر، علیرضا مطلبی‌خواه و سعیده خالقی‌مهر اشاره کرد.
همچنین، خانم مبینا اسمعیلی، کارشناس ارشد علوم داده و هوش مصنوعی آکادمی همراه اول، به‌عنوان راهبر بوت‌کمپ در فرایند برگزاری دوره حضور داشتند.
بر اساس ارزیابی فراگیران، علی سعیدی، مدرس دوره کاربردی Tableau، رتبه نخست را در میان مدرسان به دست آورد. سهیل تهرانی‌پور، مدرس بخش ابزارهای هوش مصنوعی در حوزه داده، در جایگاه دوم قرار گرفت و ندا پراویان، مدرس کارگاه Power BI، رتبه سوم را کسب کرد.
پروژه‌های پایانی و تجربه عملی تحلیل داده
بخش مهمی از بوت‌کمپ تحلیل‌گر داده ۳ به انجام پروژه‌های پایانی اختصاص داشت. در این بخش، چهار پروژه با موضوعات متفاوت برای فراگیران تعریف شد تا فرصتی برای به‌کارگیری مهارت‌های آموخته‌شده در مواجهه با مسائل واقعی داشته باشند. این پروژه‌ها حوزه‌های متنوعی از تحلیل افکار عمومی و بازار مسکن گرفته تا بازار سرمایه و صنعت سینما را پوشش می‌دادند و فراگیران را با کاربردهای تحلیل داده در زمینه‌های مختلف آشنا می‌کردند.
در ادامه، نگاه دقیق‌تری به این پروژه‌ها خواهیم داشت.
پروژه اول: تحلیل افکار عمومی جهانی درباره جنگ ایران و آمریکا
این پروژه با هدف بررسی دیدگاه کاربران شبکه‌های اجتماعی درباره جنگ یا تقابل ایران و آمریکا و شناسایی عوامل مرتبط با شکل‌گیری و تغییر افکار عمومی جهانی تعریف شد. در این پروژه، داده‌های شبکه‌های اجتماعی در بازه‌های زمانی مختلف بررسی می‌شدند تا روند تغییر احساسات کاربران، دیدگاه‌های مثبت و منفی و روایت‌های شکل‌گرفته پیرامون این موضوع شناسایی شوند.
بخش دیگری از پروژه به بررسی ارتباط میان تغییرات افکار عمومی و رویدادهای سیاسی، شاخص‌های اقتصادی و سایر متغیرهای اثرگذار اختصاص داشت. برای مثال، بررسی روند داده‌ها در طول زمان می‌توانست نشان دهد که همزمان با وقوع رویدادهای مهم، احساسات کاربران و موضوعات مورد بحث آن‌ها چه تغییراتی داشته است.
هدف نهایی این پروژه، ارائه تصویری داده‌محور از تحولات افکار عمومی و شناسایی عواملی بود که بیشترین ارتباط را با شکل‌گیری یا تغییر دیدگاه کاربران داشته‌اند. این پروژه فرصتی برای استفاده عملی از تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی، تحلیل احساسات و بررسی روندهای زمانی فراهم می‌کرد.
پروژه دوم: تحلیل داده‌محور بازار مسکن ایران
پروژه دوم بر تحلیل حدود یک میلیون آگهی ملکی تمرکز داشت و با هدف دستیابی به تصویری دقیق‌تر از وضعیت قیمت، عرضه و ویژگی‌های بازار مسکن ایران طراحی شد. حجم بالای داده‌ها، تنوع اطلاعات آگهی‌ها و تفاوت میان انواع معاملات، این پروژه را به فرصتی برای تمرین تحلیل مجموعه‌داده‌های بزرگ تبدیل می‌کرد.
در گام نخست، داده‌های آگهی‌ها باید پاک‌سازی و آماده تحلیل می‌شدند. سپس آگهی‌های فروش، رهن و اجاره از یکدیگر تفکیک می‌شدند تا امکان بررسی دقیق‌تر هر بخش از بازار فراهم شود. در ادامه، اطلاعات ملکی برای شناسایی مناطق گران و ارزان، مقایسه وضعیت قیمت‌ها در محله‌های مختلف و بررسی روند تغییر قیمت مسکن مورد تحلیل قرار می‌گرفتند.
یکی دیگر از محورهای اصلی پروژه، شناسایی عوامل مؤثر بر ارزش ملک بود. بررسی این عوامل می‌توانست به درک بهتر تفاوت قیمت املاک و شناسایی الگوهای موجود در بازار کمک کند. خروجی این پروژه می‌تواند در حوزه‌هایی مانند هوش بازار مسکن، بخش‌بندی محله‌ها براساس ویژگی‌های قیمتی و توسعه ابزارهای قیمت‌گذاری هوشمند کاربرد داشته باشد.
پروژه سوم: تحلیل جریان نقدینگی و تغییر مالکیت در بورس تهران
این پروژه با هدف بررسی داده‌های معاملاتی بورس تهران و شناسایی نشانه‌های قدرت و ضعف بازار در صنایع و نمادهای مختلف تعریف شد. تمرکز اصلی آن بر تحلیل جریان نقدینگی، رفتار معامله‌گران و تغییرات مالکیت سهام بود تا بتوان از داده‌های معاملاتی برای درک بهتر وضعیت بازار سرمایه استفاده کرد.
در این پروژه، فراگیران شاخص‌های مختلفی از جمله مومنتوم قیمت، میزان نوسان، جریان معاملات سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی و تغییر مالکیت سهام را بررسی می‌کردند. تحلیل همزمان این متغیرها می‌توانست به شناسایی نمادهایی کمک کند که با افزایش تقاضا، تغییر رفتار معامله‌گران یا نشانه‌هایی از ورود پول هوشمند همراه بودند.
یکی از بخش‌های مهم پروژه، بررسی وضعیت بازار در بازه‌های زمانی هفتگی بود. این رویکرد امکان مشاهده تغییرات بازار در طول زمان، مقایسه عملکرد صنایع و شناسایی نمادهای دارای نشانه‌های افزایش یا کاهش تقاضا را فراهم می‌کرد. هدف نهایی، ارائه تصویری داده‌محور و قابل اتکا از وضعیت هفتگی بورس تهران بود که بتواند به درک بهتر جریان نقدینگی و رفتار فعالان بازار کمک کند.
پروژه چهارم: تحلیل شبکه همکاری در سینمای ایران
پروژه چهارم به بررسی ساختار ارتباطات و الگوهای همکاری میان بازیگران، کارگردانان و نویسندگان سینمای ایران اختصاص داشت. در این پروژه، داده‌های عمومی مربوط به آثار سینمایی و عوامل تولید آن‌ها مبنای تحلیل قرار می‌گرفت تا روابط حرفه‌ای افراد در قالب یک شبکه همکاری بررسی شود.
در این شبکه، ارتباط میان افراد براساس همکاری در پروژه‌های سینمایی تعریف می‌شد. تحلیل این روابط امکان شناسایی افراد کلیدی، گروه‌هایی با همکاری‌های پرتکرار و میزان تمرکز ارتباطات در بخش‌های مختلف شبکه را فراهم می‌کرد.
یکی دیگر از محورهای پروژه، بررسی مسیر ورود افراد تازه‌وارد به شبکه همکاری‌های سینمایی بود. همچنین، با تحلیل ساختار شبکه می‌شد بررسی کرد که همکاری‌ها تا چه اندازه میان افراد مختلف توزیع شده‌اند و چه الگوهایی در شکل‌گیری گروه‌های حرفه‌ای وجود دارد.
هدف این پروژه قضاوت درباره افراد یا اثبات وجود انحصار در سینما نبود، بلکه تلاش می‌کرد با استفاده از تحلیل شبکه و مصورسازی داده‌ها، تصویری روشن‌تر از ساختار و الگوهای همکاری در سینمای ایران ارائه دهد.
بورس تهران، محبوب‌ترین پروژه فراگیران
بررسی توزیع انتخاب پروژه‌های پایانی نشان می‌دهد که موضوعات مرتبط با بازارهای مالی و اقتصاد، بیشترین توجه فراگیران را به خود جلب کرده‌اند. پروژه «تحلیل جریان نقدینگی و تغییر مالکیت در بورس تهران» با سهم ۳۸ درصدی، بیشترین انتخاب را به خود اختصاص داد. پس از آن، پروژه «تحلیل داده‌محور بازار مسکن ایران» با ۳۱ درصد قرار گرفت.
پروژه «تحلیل افکار عمومی جهانی درباره جنگ ایران و آمریکا» نیز با سهم ۲۵ درصدی، سومین موضوع پرطرفدار بود. در مقابل، پروژه «تحلیل شبکه همکاری در سینمای ایران» با سهم ۶ درصدی، کمترین میزان انتخاب را در میان چهار پروژه داشت.
ارزیابی نهایی و نتایج دوره
در پایان بوت‌کمپ، عملکرد ۴۴ شرکت‌کننده ارزیابی شد. بر اساس نتایج، ۳۲ نفر موفق به کسب نتیجه قبولی شدند که معادل حدود ۷۳ درصد فراگیران است. ۱۲ نفر، معادل حدود ۲۷ درصد، پذیرفته نشدند و هیچ مورد انصرافی نیز در آمار نهایی دوره ثبت نشده است.
مرحله نهایی با حضور داورانی از مجموعه‌های مختلف برگزار شد. هامون محمدیان‌پور، هم‌بنیان‌گذار دیتاک و مدیر مهندسی اسنپ، محمد رضیئی، مهندس ارشد هوش مصنوعی همراه اول، حسن کتابی، مدیر ارشد هوش مصنوعی شرکت آدین و سعید حسین‌زاده، تحلیل‌گر ارشد برنامه‌ریزی داده‌های دیجی‌کالا، در میان داوران معرفی شده‌اند.
در پایان، آقایان و خانم‌ها آرمین خسروی، محمدحسین حبیبی، سحر اسداللهی و امیررضا افضلی به‌عنوان اعضای گروه برتر بوت‌کمپ معرفی شدند. همچنین، مهسا کاظم‌پور، یوسف نصیبی و امیرحسین نجفی عنوان نفرات برتر فردی دوره را به دست آوردند.
جمع‌بندی
سومین بوت‌کمپ تحلیل‌گر داده آکادمی همراه اول را می‌توان دوره‌ای چندمرحله‌ای دانست که از انتخاب و ارزیابی اولیه فراگیران آغاز شد و با بیش از ۱۳۰ ساعت آموزش، همراهی مدرسان و منتورها، کار با ابزارهای مختلف و اجرای پروژه‌های پایانی ادامه پیدا کرد.
تنوع سرفصل‌ها از مبانی ریاضی و آماری تا Python ،Excel ،Power BI ،Tableau ،Grafana و ابزارهای هوش مصنوعی، همراه با پروژه‌هایی در حوزه بورس، مسکن، شبکه‌های اجتماعی و سینما، باعث شد فراگیران با طیف متنوعی از کاربردهای تحلیل داده مواجه شوند. معرفی گروه و نفرات برتر و برگزاری اختتامیه با حضور متخصصان و مدیران حوزه داده، پایان‌بخش سومین دوره این بوت‌کمپ بود.
