اگر یاد بگیریم که بهترین مدلهای طبقهبندی تیپ شخصیتی چیست و افراد چگونه دستهبندی میشوند، میتوانیم رفتار انسانها را بر اساس خصوصیات ذاتی آنها پیشبینی کنیم. تستهای شخصیتشناسی متعددی در دنیا وجود دارند اما در این مطلب، با کارآمدترین انواع مدلهای طبقهبندی شخصیتی مانند مدل MBTI، دیسک، اینیاگرام، ABCD و مزاجهای ۴گانه بقراط آشنا میشویم و در جدولی تمام این مدلها را با یکدیگر مقایسه میکنیم.
«تیپ شخصیتی» (Personality Type) به معنای مجموعهای از صفات شخصیتی مشابه است و متخصصان با استفاده از انواع تیپهای شخصیتی، افراد را به دستههای مختلف تقسیم میکنند. توجه داشته باشید که تیپ شخصیتی و ویژگی شخصیتی (Personality Trait) دو مفهوم مجزا هستند. در ادامه این دو مفهوم را در کنار هم تعریف میکنیم.
بهطور کلی مفهوم ویژگی شخصیتی علمیتر و معتبرتر از تیپ شخصیتی است و در کتابهای تخصصی روانشناسی شخصیت، نظریات مربوط به صفات شخصیتی مانند «پنج عامل بزرگ شخصیتی» (Big Five)، نظریه «آیزنک» (Eysenck) و «کتل» (Cattel) مورد بررسی قرار میگیرند.
خطا: کاربر درخواست HTTP را بلوکه نمود.
مدل شخصیتی MBTI در دهه ۱۹۴۰ با تلاشهای «کاترین بریگز» (Katherine Briggs) و دختر او «ایزابل مایرز» (Isabel Myers) طراحی شد. آنها مدل MBTI را از نظریه روانکاوی کارل گوستاو یونگ، روانپزشک سوئیسی الهام گرفتند.
مدل شخصیتی MBTI شامل ۱۶ تیپ شخصیتی است که از ترکیب ۸ صفت شخصیتی برونگرایی، درونگرایی، حسی بودن، شهودی بودن، احساسی بودن، منطقی بودن، قضاوتی بودن و ادراکی بودن ساخته شدهاند. در ادامه با تیپهای شخصیتی آشنا میشویم.
حال که میدانید این ۱۶ تیپ شخصیتی چیست، در ادامه هر کدام از آنها را توضیح میدهیم.
افراد با تیپ شخصیتی ISTJ بسیار آرام و جدی هستند و با غرق شدن در فعالیت کاری، موفقیت حرفهای خود را تضمین میکنند. این افراد بهطور معمول از سوی اطرافیان بهعنوان شخصیتهایی واقعبین و عملگرا درنظر گرفته میشوند و همچنین، مبتنی بر شواهد عینی و منطقی تصمیمگیری میکنند.
افراد با تیپ شخصیتی ISTJ با رویکردی گامبهگام، اقدامات خود را در نظر میگیرند و با تمرکز عمیق برای رسیدن به اهداف خود تلاش میکنند. این افراد نظم مشخصی را در تمام ابعاد زندگی حرفهای و شخصی تعریف کردهاند و احترام بالایی برای سنتها و وفاداری به افراد قائل هستند.
شخصیتهای با تیپ ISFJ نیز مانند افراد ISTJ خلق و خوی آرامی دارند اما در تعاملات بینفردی خونگرم و بسیار مهربانتر هستند. این افراد بهطور معمول، وجدان کاری بالایی دارند و در فعالیتهای کاری بسیار مسئولیتپذیرند.
شخصیتهای ISFJ همدلی بالایی دارند و بهراحتی میتوانند حساسیتها و آسیبپذیری عزیزان خود را شناسایی کنند. در نتیجه سعی میکنند تا با حرفها یا رفتار خود دیگران را ناراحت نکنند. نظم ذاتی موجود در افراد ISFJ باعث میشود تا چارچوب فکری و حد و مرزهای روشنی در زندگی شخصی و حرفهای خود داشته باشند.
تیپ شخصیتی INFJ بیشترین توانمندی را در شناسایی ویژگیهای منحصربهفرد اطرافیان ازجمله توانمندیها، نقاط ضعف یا تمایلات و سلیقهها دارند.
این افراد بسیار همدل هستند و بهطور کامل احساسات سایر افراد را درک میکنند. همچنین وجدان اخلاقی پررنگ و ارزشهای انعطافناپذیری در زندگی خود دارند. در نهایت، نظم فکری افراد INFJ به آنها کمک میکند تا مسیر خود را در شرایط مبهم پیدا کنند و تصمیمگیریهای درستی داشته باشند.
افراد با تیپ شخصیتی INTJ، تفکر انتزاعی قدرتمند و توانایی ذهنی خوبی در شناسایی الگوها دارند. در نتیجه با طراحی کارآمدترین استراتژیها، مسیر رسیدن به هدف را هموار میکنند. هنگامی که افراد INTJ مسئولیتی را بر عهده میگیرند، ابتدا تمام اطلاعات موجود را سازماندهی میکنند و با عملیاتی کردن ایدهها، فعالیت کاری خود را پیش میبرند. این افراد در فعالیتهای پژوهشی و نظریهپردازی بسیار درخشان هستند. همچنین احتیاط زیاد افراد ISTJ باعث میشود تا در تعاملات بینفردی شکاک و مستقل باشند.
تیپ شخصیتی ISTP یکی از انعطافپذیرترین و در عین حال، تابآورترین تیپهای شخصیتی در مدل MBTI است. این افراد بهطور معمول کمحرف هستند و در آرامش ذاتی خود، محیط اطراف را با دقت مشاهده میکنند.
بهبیان دقیقتر، افراد ISTP در مهمانیها یا گردهماییها چندان به چشم نمیآیند اما اگر حادثه پیشبینینشدهای رخ دهد، این افراد بهسرعت واکنش نشان میدهند و بهترین راهحل را برای برطرف کردن چالش انتخاب میکنند. افراد ISTP در تجزیه و تحلیل اطلاعات ضروری مورد نیاز برای برطرف کردن مشکلات تبحر دارند و با یافتن ریشهها، چالش موجود را در سریعترین زمان برطرف میکنند.
افراد با تیپ شخصیتی ISFP وفاداری بالایی دارند و اهمیت ویژهای برای ارزشهای اخلاقی قائل هستند. این افراد نسبت به چالشهای بینفردی و تعارضات حساسیت دارند و اذیت میشوند. در نتیجه، هیچگاه فردی با شخصیت ISFP نظر خود را به سایر افراد تحمیل نمیکند.
این افراد بهطور معمول مهربان و خلاق هستند و هوش هنری بالایی دارند. برای مثال، این افراد در جایگاه مدیریت یا رهبری، ارزشهای شخصی خود را به اعضای تیم دیکته نمیکنند.
افراد INFP بسیار ارتباطمحور هستند و تعاملات عمیق و صمیمی با سایر افراد ایجاد میکنند. در نتیجه، این تیپ شخصیتی در تعامل با افراد مهم زندگی بسیار وفادار و ایدهآلگرا هستند. شخصیتهای INFP نیز مانند شخصیتهای INFJ و ISFP، چارچوبهای ارزشی پررنگی دارند و تلاش میکنند تا تمام ابعاد زندگی خود را با ارزشهای بنیادین تطبیق دهند.
همچنین شخصیتهای INFP بسیار کنجکاوند و در هر لحظه، احتمالات آتی را پیشبینی میکنند. این افراد از شناخت آدمها و کمک به آنها برای رسیدن به شکوفایی لذت میبرند و از دید اطرافیان، بهعنوان افرادی سازگار، پذیرا و مهربان در نظر گرفته میشوند.
افراد با تیپ شخصیتی INTP نیز مانند INFP بسیار کنجکاوند، اما برای تمام موضوعات مورد علاقه خود، بهدنبال توضیحات منطقی و روابط علت و معلول میهستند. این افراد توانایی تفکر انتزاعی قدرتمندی دارند و بیش از وقتگذرانی در مهمانیها و داشتن تعاملات اجتماعی، به تفکر عمیق و ماجراجویی در دنیای ایدهپردازی علاقهمند هستند.
تیپ شخصیتی INTP مهارت بسیار خوبی در تمرکز عمیق بر روی موضوعی خاص دارد و در مواجهه با اطلاعات جدید، شکاک است. تفکر انتقادی افراد INTP به آنها کمک میکند تا دقیقترین و درستترین اطلاعات مورد نیاز برای فعالیت را به دست بیاورند.
افراد با شخصیت ESTP نیز مانند افراد ISTP انعطافپذیری و تابآوری بالایی دارند. اما این افراد بهسرعت از نظریهپردازیهای طولانی و مقدمهچینیهای مفهومی خسته میشوند و تمایل دارند تا هر چه سریعتر فعالیت کاری خود را آغاز کنند.
شخصیتهای ESTP انرژی بالایی برای حل مشکلات سایر افراد دارند و نگرانی چندانی نسبت به آینده یا گذشته احساس نمیکنند. توجه افراد ESTP به شرایط فعلی و زمان حال کمک میکند تا بهراحتی بر روی فعالیت حاضر متمرکز شوند و با انرژی زیاد، تیم مورد نیاز خود را جمع کنند و در کنار سایر افراد، فعالیت مورد نظر را انجام دهند.
افراد ESTP، با پرت کردن خود در میان فعالیتهای کاری و انجام دادن بیمقدمه کارها، دانش مورد نیاز خود را کسب میکنند.
شخصیتهای ESFP بسیار خوشگذران و خوشمشرب هستند و با آغوش باز، جمعهای مختلف را میپذیرند.
این افراد بهسرعت با محیطهای جدید سازگار میشوند و دوستان متنوعی دارند. این تیپ شخصیتی از زندگی کردن به خودی خود لذت میبرد و بیشتر رضایت این افراد از زندگی، در تعامل با دوستان و بهدست آوردن رفاه مادی بهدست میآید.
افراد ESFP از فعالیت کاری خود نیز لذت میبرند و انعطافپذیری و خودجوشی ذاتی به آنها کمک میکند تا در فعالیتهای حرفهای خود موفق شوند. انجام فعالیتهای تیمی در کنار افراد شاد و مثبتگرا، مناسبترین شیوه رشد حرفهای و آموزشی برای افراد ESFP است.
افراد ENFP بسیار پراشتیاق، پرشور و خیالپرداز هستند و زندگی را پر از فرصتهای بالقوه میدانند. این افراد به راحتی و با سرعت، روابط میان پدیدهها و موقعیتها را شناسایی و با اعتمادبهنفس، بر اساس الگوهایی کشف شده اقدام میکنند.
افراد ENFP به دنبال جلب رضایت و تأیید اطرافیان هستند و همچنین بهراحتی حمایت و قدردانی خود را از دیگران بیان میکنند. خودجوشی و انعطافپذیری بالای افراد ENFP، به آنها کمک میکند تا در جمعها حاضرجواب باشند و در گفتگوها، روان و سلیس صحبت کنند.
افراد با تیپ شخصیتی ENTP بسیار خلاق، زیرک و هوشیار هستند و همچنین در تعاملات بینفردی، بسیار رُک و صادقانه صحبت میکنند.
این تیپ شخصیتی توانایی ذهنی بسیار خوبی در حل مسائل چالشبرانگیز دارد. این افراد بهخوبی میتوانند احتمالات نظری ممکن را برآورد و مبتنی بر آن، راهبردهای موجود را تدوین و تحلیل کنند. همچنین در تعاملات بینفردی، افراد ENTP توانایی خوبی در خواندن ذهن اطرافیان و پیشبینی اقدامات آتی آنها دارند.
این افراد از روالهای تکراری و روزمرگی بهسرعت خسته میشوند و بهندرت فعالیتی را به شیوه یکسان انجام میدهند. شخصیتهای ENTP تنوعطلبی بالایی دارند و تلاش میکنند تا در طول زندگی، تمام فعالیتها یا موضوعات مورد علاقه خود را حداقل یک مرتبه تجربه کنند.
تیپ شخصیتی ESTJ واقعنگرترین و عملگراترین افراد در مدلشناسی شخصیتی مایرز بریگز را تشکیل میدهد. این افراد نگاهی عملیاتی نسبت به دنیا دارند و با ارزیابی دقیق پروژهها و سازماندهی افراد، تیم خود را تشکیل میدهند و پروژه را به سرانجام میرسانند.
افراد با شخصیت ESTJ بر روی رسیدن به نتیجه متمرکز میشوند و مؤثرترین مسیر را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب میکنند. این افراد به جزئیات فعالیتها توجه دارند و وجود روالهای منظم برای پیشبرد اقدامات، اهمیت زیادی برای آنها دارد.
تیپ شخصیتی ESTJ استانداردهای منطقی و واضحی در زندگی شخصی و حرفهای خود درنظر گرفته است و بهصورت نظاممندی از این قواعد پیروی میکند. آنها انتظار دارند تا سایر افراد نیز از اصول منطقی آنها پیروی کنند. افراد ESTJ، تحکم بالایی دارند و اگر در جایگاه رهبر تیم قرار بگیرند، برنامههای خود را به سایر اعضای تیم دیکته میکنند.
تیپ شخصیتی ESFJ افرادی خونگرم، وظیفهشناس و اهل همکاری هستند. این افراد تمایل زیادی دارند در محیطی هماهنگ و به دور از تعارض زندگی کنند و برای رسیدن به چنین شرایطی با تمام قوا تلاش میکنند. این افراد دوست دارند تا فعالیتهای حرفهای و زندگی شخصی خود را با همکاری سایرین انجام دهند و وظایف مورد نظر را بهطور دقیق و بهموقع پیش ببرند.
افراد ESFJ وفاداری زیادی در تعاملات بینفردی دارند و همچنین، فعالیتهای حرفهای و شغلی بزرگ و کوچک خود را با جدیت پیگیری میکنند. این افراد به نیازهای دیگران در زندگی روزمره توجه و تا جای ممکن، آنها را برآورده میکنند. از آنسو نیاز دارند تا برای فعالیتهایی که در طول زندگی انجام میدهند، مورد تحسین و قدردانی اطرافیان قرار بگیرند.
افراد با تیپ شخصیتی ENFJ نیز مانند شخصیتهای ENFP خونگرم و هستند و همچنین، همدلی بالایی در روابط دوستانه خود دارند. در نتیجه اطرافیان بر روی حمایت آنها حساب میکنند و این افراد نیز پاسخگویی خوبی به نیازهای دوستان خود دارند.
بهبیان دقیقتر، مسئولیتپذیری بالای افراد ENFJ باعث میشود تا این شخصیتها تبدیل به اصلیترین منابع حمایتی برای اطرافیان شوند. افراد با شخصیت ENFJ بهخوبی با نیازها، احساسات و انگیزه اطرافیان همراه میشوند و با شناسایی پتانسیلهای موجود در افراد، با تمام قوا برای شکوفایی و پیشرفت اطرافیان تلاش میکنند.
افراد با تیپ شخصیتی ENTJ بسیار رک، قاطع و مصمم هستند و بهراحتی میتوانند رهبری سایر افراد را بر عهده بگیرند. این افراد به راحتی میتوانند روندهای غیرقانونی یا ناکارآمد را شناسایی و با توسعه نظام جامع و کارآمد جدید و جایگزین کردن آن با ساختار قبلی، چالشهای سیستمی موجود را برطرف کنند.
افراد ENTJ از برنامهریزی و تعیین اهداف بلندمدت لذت میبرند. این افراد بهطور معمول اطلاعات بالایی دارند، اهل مطالعه هستند و از آموزش دادن دانش خود به اطرافیان لذت میبرند. همچنین فن بیان خوبی دارند و با زبان بدن مناسب، ایدههای خود را ارائه میدهند.
حال که بهطور کامل میدانیم تیپ شخصیتی چیست و با انواع تیپهای شخصیتی ۱۶گانه آشنا شدهایم، میتوانیم تمام آنها را در یک نگاه مشاهده کنیم.
| تیپهای شخصیتی مایرز-بریگز | |||
| گروهبندیها | تیپ شخصیتی | لقبها | تعریف |
تحلیلگرها (شهودی و متفکر) | INTJ | معمار | باهوش، مستقل و علاقهبند به تدوین برنامههای بلندمدت |
| INTP | فیلسوف | کنجکاو، خلاق و علاقهمند به کشف ایدههای جدید | |
| ENTJ | فرمانده | جسور، با اعتمادبهنفس و یک رهبر ذاتی | |
| ENTP | مناظرهکننده | پرانرژی، عاشق بحث و گفتگو و لذت از چالشها | |
دیپلماتها (شهودی و احساساتی) | INFJ | وکیل | متفکر، مهربان و همیشه بهدنبال معنایی برای زندگی |
| INFP | میانجی | خلاق، حساس و دارای ارزشهای شخصی | |
| ENFJ | قهرمان | کاریزماتیک، الهامبخش و عاشق انگیزه دادن به دیگران | |
| ENFP | مبارز | شاد، انرژیبخش و عاشق تجربیات جدید | |
دیدهبانها (حسی و قضاوتگر) | ISTJ | پشتیبان | سختکوش، جزئینگر و قابل اعتماد |
| ISFJ | مراقب | حمایتکننده، محافظ و نگران حال دیگران | |
| ESTJ | هدایتگر | نظمدهنده، مسئولیتپذیر و مدیر اجرایی | |
| ESFJ | پرستار | اجتماعی، با رفتاری دوستانه و علاقهمند به کار تیمی | |
پژوهشگران (حسی و ادراکی) | ISTP | صنعتگر | مستقل، عملگرا و توانمند در حل مشکلات |
| ISFP | هنرمند | هنرمندی با روح آزاد و علاقهمند به تجربیات جدید | |
| ESTP | متقاعدکننده | خیرهکننده، پرانرژی و با ریسکپذیری بالا | |
| ESFP | فعال | سرگرمکننده و علاقهمند به قرار گرفتن در مرکز توجه | |
«کارل گوستاو یونگ» (Carl Gustav Jung) روانپزشک سوئیسی سه طیف شخصیتی «برونگرایی در برابر درونگرایی»، «حسی بودن در برابر شهودی بودن» و «احساسی بودن در برابر منطقی بودن» را تعریف کرد. توجه داشته باشید که محور چهارم در نظریه یونگ وجود ندارد و مایرز و بریگز این محور را به ۳ محور پیشین اضافه کردند.
اما با توجه به شهرت این محورهای ۴گانه، ما تمام آنها را در این بخش معرفی میکنیم.
کارل گوستاو یونگ معتقد بود که این محورهای شخصیتی، بهطور ذاتی در تمام افراد وجود دارند و هر فردی بهراحتی میتواند جایگاه خود را در هر کدام از این طیفها شناسایی کند. در ادامه هر کدام از محورها را بهطور کامل توضیح میدهیم.
این محور شخصیتی به منبع دریافت انرژی در افراد اشاره دارد.
افراد برونگرا انرژی روانی خود را از دنیای بیرون از کالبد بدن دریافت میکنند. نیاز به کسب انرژی از محیط اطراف باعث میشود تا افراد برونگرا همواره تمایل داشته باشند تا در جمعها قرار بگیرند و در دنیای بیرون ماجراجویی کنند و از تنهایی و محیطهای تکراری خسته شوند.
برای مثال، در مهمانیها، دورهمیها یا حضور در طبیعت انرژی میگیرند. افراد برونگرا در تمام مشاغل نیازمند به تعاملات اجتماعی یا مأموریتهای متعدد مانند نظارت، مدیریت اجرایی یا مسئول دفتر میتوانند موفق باشند.
درحالیکه درونگرایی به دریافت انرژی از دنیای درونی فرد اشاره دارد. بهبیان دقیقتر، افراد درونگرا نیاز به تنهایی دارند و در محیط امن و با غرق شدن در دنیای درونی خود، انرژی مورد نیاز خود را بهدست میآورند. مشاغلی که نیاز به تنهایی و تمرکز دارند مانند برنامهنویسی، نقاشی یا نگهبانی میتوانند از این موارد باشند.
این محور به شیوه مواجهه افراد با دنیای بیرون اشاره دارد.
افراد حسی تفکر عینی قدرتمندی دارند و بهخوبی و بدون واسطه میتوانند انرژی روانی خود را بر روی جزئیات کوچک موجود در محیط اطراف متمرکز کنند. این افراد بهخوبی از حواس پنجگانه خود استفاده میکنند و غرق در تعامل با محیط اطراف میشوند. افراد حسی در مشاغلی که نیاز به حواس پنجگانه نیز دارد مانند آشپزی، جراحی، پرستاری یا خیاطی بسیار موفقتر هستند.
درحالیکه افراد شهودی تفکر انتزاعی قدرتمندی دارند و میتوانند در مورد مفاهیم انتزاعی مانند سیاست، آزادی، عدالت یا ریاضیات و فیزیک ساعتها فکر کنند. این افراد بهطور معمول کلینگر هستند و اتفاقات محیط اطراف کمتر از فرایندهای فکری انتزاعی نظر آنها را جلب میکند. بسیاری از ریاضیدانان، فیلسوفها و ادیبهای بزرگ تاریخ کلینگر و شهودی بودند.
محور احساساتی بودن در برابر منطقی بودن به شیوه ارزیابی اطلاعات دریافتی از محیط اشاره دارد.
افراد احساساتی توانایی بسیار خوبی در درک و شناخت احساسات شخصی خود دارند. همچنین این افراد در تعامل با سایر انسانها، همدلی بالاتری نشان میدهند و زودتر از افراد منطقی میتوانند احساسات بنیادین مانند ناراحتی، شادی، خشم، حسرت یا شرم را در سایر افراد تشخیص دهند.
از آنسو، تجربه عمیق احساسات در این افراد میتواند منجر به سوگیریهایی در تصمیمگیریهای آنها شود. افراد احساساتی بهطور معمول میتوانند در مشاغلی مانند مشاوره، تدریس یا رواندرمانی که با انسانها در تعامل عمیق هستند، موفقتر باشند.
افراد منطقی نگاهی ریاضیاتی به دنیای بیرون دارند و همواره به دنبال دادههای موثق هستند تا در فرایند تصمیمگیری به آنها کمک کند. این بُعد شخصیتی کمک میکند تا افراد منطقی در تعاملات احساسی سردرگم شوند و متوجه منظور طرف مقابل نشوند.
این افراد در تصمیمگیریها میتوانند دقیقتر عمل کنند و در مشاغل دادهمحور مانند برنامهنویسی، تحلیل داده یا حسابداری میتوانند موفقتر باشند.
محور چهارم به شیوه تصمیمگیری و تمایل به روند پیشرفت در فعالیتها اشاره دارد.
افراد قضاوتی تمایل دارند تا چارچوبهای دقیقی برای تصمیمگیری و سبک زندگی خود داشته باشند و نتایج تصمیمگیری را بهطور کامل روشن کنند. تمام تصمیمگیریهای افراد قضاوتی با چارچوبهای شفاف و پایانی شفاف است. برای مثال افراد قضاوتگر در هنگام سفر با تمام سرعت و بیوقفه مسیر را طی میکنند تا هر چه زودتر به مقصد برسند، زیرا رسیدن به مقصدی روشن و برنامهریزیشده هدف اصلی از آن سفر است.
افراد قضاوتی بهطور معمول، اصول مشخصی در زندگی دارند و به روالهای سنتی و آداب و رسوم احترام میگذارند. این افراد در تمام فعالیتهای کاری ساختارمند و منظم میتوانند موفق باشند.
افراد ادراکی چارچوبهای دقیقی را برای تصمیمگیریهای خود قرار نمیدهند و پایان تصمیمات خود را باز میگذارند. این ویژگی به افراد کمک میکند تا در مواجهه با حوادث غیرقابل پیشبینی، سازگاری بالاتری داشته باشند.
برای مثال، افراد ادراکی در هنگام سفر، بیش از رسیدن به مقصد، از مسیر لذت میبرند. افراد ادارکی «تفکر خارج از چارچوب» (Out of Box) قدرتمندتری دارند و در فعالیتهای نیازمند خلاقیت و ایدهپردازی، عملکرد بهتری از خود نشان میدهند.
تیپشناسی شخصیتی «دیسک» (DISC) مبتنی بر کتابی در سال ۱۹۲۸ با نام «هیجانات موجود در انسانهای طبیعی» (Emotions of Normal People) طراحی شد. نویسنده کتاب «ویلیام مولتون مارستون» (William Moulton Marston)، چهار الگوی رفتاری را مبتنی بر دو مؤلفه «ادراک افراد از پدیدهها» و «واکنش رفتاری افراد به موقعیت» شناسایی کرد که در ادامه به آنها اشاره میکنیم.
در سال ۱۹۵۸، توماس هندریکسون (Thomas Hendrickson) پرسشنامه DISC را مبتنی بر نظریه ۴ عاملی ویلیام مارستون طراحی کرد. پاسخگویی به تست دیسک حدود ۸ دقیقه زمان میبرد اما تحلیلگران با استفاده از اطلاعات بهدست آمده، فهمی عمیق از رفتار سازمانی فرد آزمودنی بهدست میآورند. تست شخصیتشناسی دیسک یکی از معتبرترین تستهای شخصیتشناسی موجود در روانسنجی است.
خطا: کاربر درخواست HTTP را بلوکه نمود.
افراد با سلطهگری بالا همواره تلاش میکنند تا در فعالیتها جلودار باشند و نقش مهم کارها را بر عهده بگیرند. برای رسیدن به اهداف خود انگیزه زیادی دارند و بسیار سریع و جلودار هستند. این افراد بر روی فعالیت مد نظر متمرکز میشوند و فرایندهای کاری را با سرعت پیش میبرند.
همچنین افراد سلطهگر سازگاری بالاتری با چالشهای زندگی دارند و در تعاملات اجتماعی بسیار قاطع هستند. این افراد بهطور معمول، تعاملات کوتاه و مستقیم را به مهمانیهای طولانی ترجیح میدهند. افراد با سلطهگری بالا نسبت به سایر تیپهای شخصیتی، در مواجهه با تعارضات بینفردی آسیب نمیبینند و حتی در برخی مواقع، رفتاری گستاخانه دارند.
افراد سلطهگر از هر فرصتی استفاده میکنند تا کنترل تیم را در دست بگیرند و وجود افراد با تیپ شخصیتی سلطهگر در محیط کاری یکسان میتواند به افزایش حجم تعارضهای بینفردی منجر شود.
همچنین این افراد انگیز زیادی برای فعالیت کاری و رسیدن به موفقیت دارند و فعالیت دورکاری میتواند تأثیر نامطلوبی بر روی انگیزه آنها داشته باشد. انگیزه کاری بالای افراد سلطهگر میتواند آنها را به افرادی مسئولیتپذیر و پرتلاش تبدیل کند. آنها بهطور معمول، استانداردهای بالایی برای فعالیت کاری دارند و اگر چالشهای مسیر شغلی منجر به عدم پیشرفت آنها شود، بهمرور ناامید میشوند.
اگر قصد دارید تا سلطه بیشتری بر محیط داشته باشید، باید میزان قاطعیت خود را در زندگی تقویت کند و همچنین در زندگی، رویکردی نتیجهمحورتر داشته باشید. بعلاوه همواره تلاش کنید تا مستقیم بر روی موضوعات محوری متمرکز شوید و حداکثر بهرهروی را داشته باشید.
در این راستا میتوانید از افراد با نمره بالا در سلطهگری کمک بگیرید تا متوجه شوید که در موقعیتهای مختلف چگونه بخش کلیدی را شناسایی میکنند و بر روی آن متمرکز میشوند.
همچنین هدفگذاری، شفاف کردن مسیر رسیدن به اهداف و قرار گرفتن در میان چالشهای مختلف و برطرف کردن آن چالشها نیز میتواند سطح سلطهگری را تقویت کند.
افراد تأثیرگذار همواره در مرکز توجه هستند و از نفوذی که در دیگران دارند لذت میبرند. این افراد به راحتی میتوانند با سایر افراد تعامل کنند، روابط دوستانه جدیدی ایجاد و آن روابط را تقویت کنند.
افراد تأثیرگذار بهطور ذاتی افرادی خوشبین، مثبتگرا و سرزنده هستند و میتوانند انگیزه اطرافیان خود را افزایش دهند. این افراد از تعاملات مثبت و انتقال ایدهها انگیزه میگیرند و بهطور معمول، فنبیان خوبی دارند. قدرت کلامی بالای افراد تأثیرگذار به آنها کمک میکند تا در تعاملات بینفردی و شبکهسازی درخشان باشند.
از آنسو بزرگترین ترس افراد تأثیرگذار، طرد اجتماعی و از دست دادن محبوبیت خویش در روابط بینفردی است. این افراد اگر برای مدت طولانی در انزوا قرار بگیرند تا فعالیت کاری آنها بدون تعامل با سایرین باشد، انگیزه خود را بهسرعت از دست میدهند. همچنین با توجه به اینکه افراد تأثیرگذار، نوآوری و خلاقیت چشمگیری دارند، محیطهای کاری هیبرید (hybrid) که بههمراه امکان فعالیت حضوری و دورکار است، میتواند انگیزه این افراد را در مدتزمان طولانی تأمین و شکوفایی آنها را تضمین کند.
برای تقویت تأثیرگذاری باید خود را در محیطهای اجتماعی قرار دهید و با افراد متنوع ارتباط بگیرید. همچنین مواجهه با ایدههای جدید، ارائه نظرات شخصی به تقویت فنبیان و بداههپردازی در جمعها و دورهمیها کمک میکند.
البته اگر به این تعاملات روزانه علاقهمند نباشید یا کنجکاوی چندانی نسبت به نظرات سایر افراد نداشته باشید، تقویت این بُعد شخصیتی سختتر خواهد شد. بهطور خلاصه، عضویت در انواع جمعهای دوستانه، لینکسازی در گردهماییها و شرکت در گفتگوهای غیررسمی و در نهایت، انتخاب مشاغل ارتباطمحور مانند مربیگری، آموزش یا فروشندگی میتواند میزان اثرگذاری را افزایش دهد.
افراد باثبات بالا بسیار قابل اتکا و پیشبینیپذیر هستند. این افراد بهشکل ذاتی تمایل دارند تا بر روی فعالیتهای کاری تمرکز کنند و با پشتکار، پروژههای کاری را تا انتها انجام دهند.
بیشتر موفقیتهای این افراد در فضای کاری و حرفهای است و نسبت به سایر سبکهای شخصیتی توانایی بیشتری برای حفظ انگیزه خود دارند.
حضور باثبات در تیم باعث تقویت ثبات در سایر اعضای تیم نیز میشود اما از آنسو، اگر در محیطهای کاری با تغییر و تحولات زیاد یا پیشبینینشده قرار بگیرند، تابآوری خود را از دست میدهند و بیانگیزه میشوند. البته میزان پختگی عاطفی و «هوش هیجانی» (Emotional Quotient) افراد باثبات بالا در مدیریت حواسپرتی و تغییرات پیشبینینشده بسیار تعیینکننده است.
افراد با ثبات بالا بهطور معمول اضطراب بالایی دارند و در انجام فعالیتهای کاری پرچالش موفق نیستند. این افراد در مواجهه با محیطهای کاری جدید سازگاری کمتری دارند و نیاز به زمان دارند تا احساس آرامش کنند. همچنین پیشبرد فعالیتها بهصورت دورکاری میتواند افراد باثبات را از بسیاری عوامل استرسزا در محیطهای کاری سنتی مانند مزاحمت همکاران، سر و صدا یا رفت و آمد حفظ کند.
افراد باثبات در محیطهایی با امنیت روانی بالا رشد میکنند. تقویت «مهارت گوش دادن فعال» (Active listening Skills) و همکاری با تیمهای حمایتگر نیز میتواند فضایی امنتر و همراهتر را ایجاد میکند.
همچنین همکاری افراد باثبات با مدیران مثبتگرایی که هوش هیجانی بالایی دارند نیز میتواند محیط امن مورد نیاز برای فعالیت کاری را فراهم کند. این افراد تمایل دارند تا بیشتر گوش دهند تا صحبت کنند. در نتیجه این افراد باید سرپرستهایی را انتخاب کنند که در آرامش، به صحبتهای افراد باثبات گوش دهند و از آنها پشتیبانی کنند.
افراد قانونمدار توانایی بسیار خوبی در ارزیابی جوانب پدیدهها و سنجش خطرات دارند. این افراد استانداردهای کیفی دقیق دارند و با جزئینگری بالای خود میتوانند این استانداردها را در زندگی شخصی یا حرفهای پیادهسازی کنند.
بهبیان دقیقتر، اصلیترین توانمندی افراد قانونمدار در تجزیه و تحلیل اطلاعات و نظارت بر کیفیت انجام فعالیتها است. این افراد نیز مانند افراد دارای تیپ شخصیتی باثبات در محیطهای کاری متغیر و با استانداردهای مبهم آسیب میبینند.
افراد با تیپ شخصیتی قانونمدار در محیطهای کاری روشن و با استانداردهای دقیق بهترین عملکرد را از خود نشان میدهند.
افراد قانونمدار در اولین روز کاری نیاز به شرح شغلی دقیق و روشن دارند تا بدانند که با انجام کدام اقدامات میتوانند رضایت کارفرما را بهطور کامل برآورده کنند.
بهطور کلی اگر تمام مقررات انضباطی، کاری و اخلاقی موجود در سازمان روشن باشد، این افراد بیشترین رضایت شغلی و بهرهوری ممکن را خواهند داشت. از آنسو تغییر نظر مکرر کارفرما، تغییر مکرر شرح شغلی یا دیدگاه غیرتخصصی هیئتمدیره نسبت به فعالیتهای حرفهای منجر به استرس شدید و نارضایتی در این افراد میشود.
افراد قانونمدار در زندگی نیاز به استانداردهای روشن و دقیق دارند و همواره باید تلاش کنند تا در زندگی شخصی و حرفهای خود، با افرادی در ارتباط مستقیم باشند که به این استانداردها احترام میگذارند و چارچوبهای روشنی دارند. در ادامه، شیوه مواجهه با محیطهای مختلف زندگی را توضیح میدهیم.
به هر میزانی که افراد قانونمدار بتوانند خود را در محیطهای ضابطهمند قرار دهند، فرایند پیشرفت و شکوفایی خود را تضمین میکنند.
در سال ۱۹۵۹ مدل شخصیتی ۴گانه A B C D با تلاشهای دو متخصص قلب با نامهای دکتر «مایر فریدمن» (Meyer Friedman) و دکتر «ری روزنمن» (Ray Rosenman) شکل گرفت. در ابتدا تنها دو تیپ شخصیتی A و B بهوجود آمدند و در سال ۱۹۷۵، دکتر «استیو گریر» (Steven Greer) و «تینا موریس» (Tina Morris) تیپ شخصیتی C را به این طبقهبندی شخصیتی اضافه کردند. سالها بعد نیز روانشناسی به نام «یوهان دنولت» (Johan Denollet) تیپ شخصیتی D را به این طبقهبندی اضافه کرد.
در ادامه هر کدام از این طبقهبندیها را معرفی میکنیم.
البته بسیاری افراد ممکن است تنها در یکی از تیپهای شخصیتی قرار نگیرند و ویژگیهایی از دو تیپ مختلف را داشته باشند. برای آشنایی بیشتر با این ۴ تیپ شخصیتی، در ادامه هر کدام از آنها را به تفصیل توضیح میدهیم.
افراد دارای تیپ شخصیتی A همواره در طول زندگی عجله دارند، رقابتجو هستند و تلاش میکنند تا تمام جنبههای زندگی خود را تحت کنترل داشته باشند.
این افراد چندان به جزئیات توجه نمیکنند و ترجیح میدهند وظایف را به دیگران واگذار کنند. شخصیتهای نوع A همچنین در فعالیتهای خود بسیار نتیجهگرا، هدفمند و اجرایی هستند. در ادامه میتوانیم مهمترین ویژگیهای افراد با تیپ شخصیتی A را مشاهده کنیم.
بسیاری از مدیران سازمانهای بزرگ دارای تیپ شخصیتی A هستند. این افراد بهطور معمول آسیبپذیری بالایی نسبت به انواع بیماریهای قلبی یا فشار خون دارد.
افراد با تیپ شخصیت B بسیار آسانگیر، انعطافپذیر و بیخیال هستند و از معاشرت با دیگران و ایجاد روابط جدید لذت میبرد. شخصیتهای نوع B با رویکرد بیخیال خود به زندگی ادامه میدهند و تمایل بالایی به دوری از درگیری یا موقعیتهای استرسزا دارند. در ادامه فهرستی از این ویژگیها را معرفی میکنیم.
افراد با تیپ شخصیتی B بهطور معمول دوستان زیادی دارند و در تعاملات اجتماعی خود بسیار موفق هستند. همچنین کمصبری آنها در فعالیتهای کاری و ناتمام گذاشتن اقدامات میتواند به زندگی حرفهای آنها آسیب بزند.
شخصیتهای نوع C افرادی جزئینگر هستند که هنگام تصمیمگیری، منطق و تفکر منطقی را در اولویت قرار میدهند. شخصیتهای نوع C تحلیلی و عینی هستند و به جای نظرات مبتنی بر احساسات، به تحقیق و حقایق تکیه میکنند.
در ادامه مهمترین ویژگیهای این تیپ شخصیتی را مشاهده میکنیم.
تیپ شخصیتی C نمره بالایی در زیرمقیاسهای «روانرنجوری» (Neuroticism) و «درونگرایی» (Introversion) دارند. پژوهشهای متعددی نشان دادهاند که این تیپ شخصیتی آسیبپذیری بالایی نسبت به بیماری سرطان (Cancer) دارد.
شخصیتهای تیپ D در کار و زندگی شخصی خود با سرعت کمتری و ایمنتری پیش میروند و بیش از جاهطلبیهای تیپ A، بیشتر به دنبال احساس امنیت و داشتن طول عمر در زندگی هستند.
این افراد از روالهای روزمره زندگی لذت میبرند و تغییرات زندگی برای آنها آزاردهنده است. همچنین منزوی و گوشهگیرتر از سایر تیپها هستند و در موقعیتهای اجتماعی درگیر نشوند. البته افراد با تیپ شخصیتی D همواره بهدنبال جلب رضایت اطرافیان هستند و به دیگران احترام میگذارند. در ادامه مهمترین ویژگیهای این تیپ شخصیتی را معرفی میکنیم.
مبتنی بر پژوهشی در سال ۲۰۱۸، شخصیت نوع D بهعنوان یک عامل خطر در مواجهه با بیماریهای عروق کرونر قلب (CHD) محسول میشود. بهطوری که یک چهارم افراد دارای این تیپ شخصیتی تجربه بیماریهای قلبی دارند. همچنین تحقیقاتی نشان داده که شخصیت نوع D با ورزش کمتر و تغذیه ناسالم در ارتباط است.
خطا: کاربر درخواست HTTP را بلوکه نمود.
مدل شخصیتی اینیاگرام شامل ۹ تیپ شخصیتی مختلف است که با هدف کسب خودآگاهی و شناخت معنای زندگی تدوین شد. در ادامه با ۹ تیپ شخصیتی آشنا میشویم.
تحقیقات اندکی در رابطه با اعتبار تست اینیاگرام انجام شده است، اما بهدلیل طبقهبندی هوشمندانه، این مدل شخصیتی در فرایند خودآگاهی و توسعه فردی مورد استفاده قرار بگیرد.
ارزیابی تیپهای شخصیتی به آثار «بقراط» (Hippocrates) پدر علم پزشکی در بیش از ۲۰۰۰ سال پیش بر میگردد. او ۴ تیپ شخصیتی صفراوی، سوداوی، بلغمی و دموی را بر اساس عناصر تشکیلدهنده بدن انسان نامگذاری کرد. در ادامه با هر کدام از آنها آشنا میشویم.
این مدل شخصیتی ریشه در «نظریه اخلاط طب» (humoral theory of medicine) دارد و در طول تاریخ، پژوهشهای زیادی در مورد آنها انجام شده است.
در جدول زیر میتوانیم تمام مدلهای طبقهبندی شخصیتی را در یک نگاه ببینیم و متوجه شویم که ارتباط میان انواع تیپ شخصیتی چیست.
| جدول انواع تیپ شخصیتی | ||||
| حمایتگر | متفکر | اجتماعی | هدایتگر | مدل تیپ شخصیتی |
| دموی | سودایی | بلغمی | صفراوی | بقراط |
| D | C | B | A | ABCD |
| احساسی | متفکر – درونگرا | برونگرا – احساسی | برونگرا | یونگ |
| باثبات | قانونمدار | تأثیرگذار | سلطهگر | دیسک |
| ESTP / ESFP / ISTP / ISFP | ESTJ / ESFJ / ISTJ / ISFJ | ENTJ / ENTP / INTJ / INTP | ENFJ / ENFP / INFJ / INFP | مایرز-بریگز |
| یاریدهنده | جستوجوگر | پرشور | چالشگرا | اینیاگرام |
حال که یاد گرفتیم تیپ شخصیتی چیست و با مدلهای مختلف طبقهبندی شخصیتی آشنا شدهایم، در ادامه به سؤالات متداول مربوط به تیپهای شخصیتی پاسخ میدهیم.
شخصیت به معنای الگوهای رفتاری، فکری و هیجانی است که از ابتدای زندگی آغاز میشوند و در طول زندگی بهنسبت ثابت باقی میمانند. تجربیات افراد در طول زندگی میتواند باعث ایجاد تغییراتی محدود در شخصیت آنها شود اما صفات شخصیتی بنیادین مانند برونگرایی یا درونگرایی تغییرات ریشهای نخواهند کرد.
بهطور کلی در علم روانشناسی مفاهیم خوب و بد وجود ندارد بلکه «کارآمد یا ناکارآمد بودن» مطرح است. بهبیان سادهتر هیچکدام از تیپهای شخصیتی خوب یا بد نیستند، بلکه هر کدام از آنها در جایگاه خاصی کارآمد است. برای مثال، افراد با تیپ شخصیتی ENFP در سفرهای دستهجمعی موفقتر از تیپ شخصیتی ISTJ هستند و از آنسو، افراد با تیپ شخصیتی ISTJ در مشاغل نیازمند به روالهای روشن و جزئینگری مانند حسابداری بسیار کارآمدتر از افراد ENFP هستند.
بطور کلی هر کدام از تیپهای شخصیتی روابط متفاوتی با سایر تیپها دارد اما برخی تیپهای شخصیتی مانند ENTJ یا INTP جزو سازگارترین تیپهای شخصیتی هستند. در جدول زیر میتوانیم ارتباط میان این تیپهای شخصیتی را مشاهده کنیم.
پرسشنامه مایرز-بریگز (MBTI) یکی از محبوبترین و کارآمدترین ابزارهای سنجش شخصیت در دنیا است. نسخه اصلی این پرسشنامه شامل ۹۰ سؤال است و پر کردن آن نیاز به حدود ۱۵ دقیقه زمان دارد. البته نسخههای فارسی از این پرسشنامه تعداد سؤالات متفاوتی دارد.
