هدف گذاری شغلی (Career Goal setting) به چه معناست؟
اهداف شغلی شامل موقعیتها، فرصتها و شرایطی است که در زندگی حرفهای میخواهید با آنها شناخته شوید و از آنها هویت بگیرید.
اهداف شغلی نقاط عطفی هستند که میتوانید در سفر شغلی به آنها دست یابید تا به پیشرفت حرفهای خود کمک کنید. این نقاط عطف باید با علاقهمندیها، انتظارات و تجربیات و دانش شما همسو باشند.
اگر بخواهیم خلاصه بگوییم، میتوان گفت هدفگذاری کاری شامل موارد زیر است:
- شناسایی مهارتها و تجربیاتی که دارید و پیشنیاز شغل فعلی شماست؛
- تحقیق در مورد اینکه در آینده کجا میخواهید کار کنید؛
- شناسایی هر مهارت یا تجربهای که برای دستیابی به هدف شغلی خود به آن نیاز دارید؛
- طراحی یک مسیر شغلی برای اینکه به شما کمک کند در زمان مناسب، به اهداف شغلیتان دست یابید.
هدف گذاری شغلی از نظر زمانی
اهداف شغلی اهداف خاص و مشخصی هستند که افراد برای زندگی حرفهای خود تعیین میکنند. این اهداف شامل دو نوع هستند:
- اهداف کوتاه مدت
- اهداف بلند مدت
اهداف کوتاه مدت، مثل ارتقاء شغلی یا گرفتن یک مدرک معتبر است که در آینده نزدیک (بین شش تا ۳ سال) قابل دستیابی هستند.
در روش برنامه ریزی بلند مدت میتوانید اهداف شغلی در ۵ سال آینده خود را طرحریزی کنید. مثل راهاندازی کسبوکار خودتان یا تبدیل شدن به یک مدیر در شرکت فعلیتان.
ترکیب این دو نوع هدف برای موفقیت در مسیر توسعه فردی ضروری است. به عنوان مثال هدف اصلی (بلندمدت) یک نوجوان، تبدیل شدن به مدیر یک شرکت است. بر این اساس، او باید مجموعهای از اهداف کوتاه مدت را درنظر بگیرد و یکی پس از دیگری به آنها برسد. در ابتدا او باید در مدرسه عملکرد خوبی داشته باشد، مدرک مرتبط با کار خود بگیرد، تجربه کاری مرتبط کسب کند تا قدم به قدم به هدف نهایی خود نزدیک شود.
هدف گذاری شغلی از نظر ماهیت
اهداف شغلی میتوانند در انواع مختلفی دستهبندی شوند که شامل موارد زیر است:
- اهداف مالی: این اهداف در مورد درآمد، پسانداز و امنیت مالی هستند. مانند پسانداز برای بازنشستگی یا پرداخت بدهیها؛
- اهداف حرفهای: اهداف توسعه حرفهای برای پیشرفت در حرفه شغلی است. مانند یادگیری ترفندها یا توسعه مهارتهای جدید؛
- اهداف توسعه شخصی: این اهداف بر رشد و بهبود شخصی و رفاه انسانی متمرکز هستند. مانند حفظ تعادل بین کار و زندگی شخصی.
چرا باید هدف گذاری شغلی انجام دهید؟
تعیین لیست اهداف کاری به شما یادآوری میکند برای چه چیزی کار میکنید تا بتوانید متمرکز و پیوسته به راهتان ادامه دهید و درگیر سیکلهای تکراری روزانه نشوید.
برای اینکه هدف گذاری درستی در مسیر شغلیتان داشته باشید، باید به این دو سؤال جواب دهید:
- برای چه مدتی میخواهید در یک شرکت کار کنید؟
- چه چیزی به شما انگیزه کار کردن میدهد؟
یکی دیگر از مزایای هدف گذاری و برنامه ریزی شغلی این است که به مدیر سازمان این اطمینان را میدهید که فرد بلاتکلیفی نیستید و در کوتاه مدت و بلند مدت، برنامه دارید. به این معنا که شما تصادفاً این شغل و سازمان را در بین هزاران آگهی شغلی انتخاب نکردهاید و ارزش این را دارید که سازمان روی شما سرمایهگذاری کند.
گامهای هدفگذاری شغلی
اگر میخواهید با هدف مشخص به کار و توسعه فردی و حرفهای خود ادامه دهید، گامهای زیر را دنبال کنید:
۱-چه چیزی برایتان مهم است
اگر میخواهید اهداف شغلیتان، شما را به جلو هدایت کنند، باید خاص و ریشه در باورهای شخصی شما داشته باشند. با تأمل در مورد اینکه چه کسی هستید و میخواهید به چه فردی تبدیل شوید، ساختن لیست اهداف شغلی خود را بر مبنای ارزشهای بنیادیتان آغاز کنید.
پیشنهاد میکنیم از تکنیک طوفان فکری استفاده کنید. یعنی وقتی به این فکر میکنید که از شغل آیندهتان چه میخواهید، چه کلماتی (مثل موفقیت، امنیت، اختیار عمل، دوستی، تعهد، تاثیر و …) به ذهنتان خطور میکند. برای مثال اگر کلمه شما موفقیت است، به این فکر کنید که موفقیت از نظر شما چه معنی دارد؛ شاید به معنای پول بیشتر، ارتقاء یا افزایش اعتبار باشد.
۲-نگاه واقعبینانه داشته باشید
اگر چه تعیین اهداف بلندمدت در مسیر هدفگذاری شغلی مهم تلقی میشود، اما برخی اهداف نیز ممکن است جاهطلبانه باشد. نکته مهم این است که اهداف بلندمدتتان واقعبینانه و قابل اجرا باشد و بتوانید با منابعی که در اختیار دارید، آنها را اجرا کنید.
۳-در مورد بهترین روشها تصمیم بگیرید
هنگامی که اهداف خود را خلق میکنید، باید استراتژیهای دستیابی به آنها را نیز طراحی کنید. به گامهای عملی فکر کنید که میتوانید فوراً شروع به انجام آنها کنید. در نظر بگیرید که فردا چه کاری میتوانید انجام دهید که شما را به هدفتان نزدیکتر کند و سپس متعهد به شروع شوید.
۴-اهداف بزرگ در سرتان را به اهداف کوچک تبدیل کنید
برای رسیدن به اهداف بزرگ، باید با گامهای کوچک، اهداف کوتاهمدتتان را خلق و محقق کنید تا در مسیر رسیدن به آنها متمرکز باقی بمانید.
برای مثال اگر میخواهید در سازمان ترفیع بگیرید، باید قدم به قدم پیش بروید تا پس از چند ماه، رشد کنید. برای برآوردن این هدف، اهداف کوچکتان میتواند شامل دریافت مدارک معتبر، بهبود عملکرد و تقویت رابطه با مدیرتان باشد.
۵-به خودتان متعهد باشید
تعهد داشتن به خود، شاه کلید موفقیت در هر کاری است. با استفاده از راهکارهای زیر، میتوانید به خودتان متعهد بمانید:
- از Planner استفاده کنید: دفترچههایی که ماهیت برنامهریزی دارند، در هر برگه از شما میخواهند برنامههایتان را بنویسید و آنها را به تعویق نیندازید. نوشتن جزئیاتی مانند اولویت کارها، زمان انجام و پیشنیازها به شما کمک میکند تا هر روز بهتر از قبل، برنامههایتان را مدیریت کنید و پیش ببرید.
- با دوستتان هدفگذاری کنید: حضور یک دوست یا همکار در فرآیند برنامهریزی و حتی اجرا، تاثیر بالایی در متعهد ماندن شما به برنامههایتان دارد. شما میتوانید مشوق یکدیگر باشید و با یکدیگر برای به اشتراک گذاشتن تجربیات و موفقیتها صحبت کنید.
- از اپلیکیشنهای هدفگذاری و بهرهوری استفاده کنید: برنامههای رایگان زیادی وجود دارند که میتوانید از آنها برای رصد میزان پیشرفتتان استفاده کنید. وجود امکاناتی مثل یادآوری انجام کار (Reminder)، تعیین زمان انجام کارها و امکان اضافه کردن متنهای کاربردی از جمله قابلیتهای مفید این دسته از برنامهها محسوب میشود.
نمونههای هدفگذاری شغلی
اگر دانشجو/کارآموز، کارشناس/متخصصِ یا مدیر یک سازمان هستید، در ادامه در مورد هریک از این سطوح، مثالهایی از نحوه هدفگذاری کوتاه مدت، بلند مدت و برنامه اجرایی جهت رسیدن به اهداف ذکر میکنیم.
دانشجو/کارآموز: من به عنوان یک دانشجو، سال آینده از دانشگاه فارغالتحصیل میشوم و علاقمندم در واحد مارکتینگ شرکت “الف” مشغول به کار شوم. علاوه بر گسترش دانش و تجربه خود در بازاریابی، امیدوارم مهارتهای ارتباطی و سخنرانی خود را نیز بهبود بخشم. من واقعاً میخواهم عضوی فعال و ارزشمند در تیم باشم.
- هدف کوتاه مدت: کار در واحد بازاریابی پس از فارغ التحصیلی.
- هدف بلند مدت: تبدیل شدن به عضو فعال و متعهد در تیم.
- برنامه اجرایی: کسب دانش و تجربه بیشتر در حوزه بازاریابی و تقویت مهارتهای ارتباطی و ارتقای اضطراب صحبت در جمع.
کارشناس/ متخصص سازمان: به عنوان یک کارشناس حوزه مالی، یادگیری پایتون در حل مسائل بهینهسازی پورتفولیو و موفقیت شغلیام تاثیر بالایی خواهد داشت. به عنوان هدف بلند مدتم، علاقمندم به عنوان استاد پارهوقت در دانشگاه “ب” تدریس کنم. همچنین وجود انعطاف در ساعت کاری این امکان را به من میدهد تا بتوانم در شغلهای دیگر نیز فعالیت داشته باشم.
- هدف کوتاه مدت و برنامه اجرایی: یادگیری پایتون در حوزه مالی.
- هدف بلند مدت و برنامه اجرایی: تبدیل شدن به استاد پارهوقت در دانشگاه “ب”.
مدیر: در حال حاضر به دنبال بهبود مهارتهای رهبریام هستم و این موضوع به من کمک میکند تا افراد بیشتری را در تیمهای طراحی بازی مدیریت کنم. من تجربه فعالیت به عنوان یک طراح ارشد را دارم اما امیدوارم در سالهای آتی و کسب تجربه بیشتر، قادر شوم کل پروژه را بهصورت کامل مدیریت کنم.
- هدف کوتاه مدت: مدیریت تیمهای بزرگتر طراحی بازی.
- هدف بلند مدت: تبدیل شدن به مدیر پروژه.
- برنامه اجرایی: بهبود مهارتهای رهبری و کسب تجربه بیشتر به عنوان سرپرست طراح بازی.
آموزش ببینید و رشد کنید
یکی از راههایی که در مسیر توسعه حرفهای خود میتوانید انجام دهید، مشاهده دورههایی است که میتوانند به سرعت، نکات مهمی را در جهت رسیدن به اهداف کاریتان به شما آموزش دهند.
غلبه بر چالشها در تعیین اهداف
تعیین و پیگیری اهداف شغلی ممکن است با چالشهایی همراه باشد. این چالشها ممکن است شامل به تعویق انداختن کارها، عدم اعتماد به نفس و ترس از شکست هستند. برای غلبه بر این چالشها، راهکارهای زیر را پیشنهاد میکنیم:
- فقط شروع کنید: برای پیش رفتن در مسیر هدف گذاری شغلی، معمولاً موقعیتهایی پیش میآیند که به دلایل مختلف شما را از شروع کردن بازمیدارند. کافیست عادات فردیتان را تغییر دهید و فقط پا در مسیر بزارید.
- تمرکز را حفظ کنید: چشم انداز روشنی از اهداف خود داشته باشید و دلایل قدم گذاشتن در این راه را با حفظ تمرکز برای خودتان یادآوری کنید.
- حامی داشته باشید: از منتورها، همکاران یا دوستانی که میتوانند راهنما و مشوق شما باشند، کمک و راهنمایی بگیرید و حمایت آنها را بدست آورید.
- کمالگرا نباشید: برای پیادهسازی برنامههایتان، دنبال بهترین شرایط و موقعیت نباشید. شرایط همیشه ایدهآل نیست؛ بنابراین توصیه میکنیم با حداقلها شروع کنید و در رسیدن به اهداف خود، فرآیند را بهبود دهید.
با هدفگذاری، در مسیر شغلی درست حرکت کنید
بهطور کلی رویکردهای مختلفی برای هدفگذاری کاری وجود دارد که بهطور خلاصه شامل موارد زیر میشود:
- شناسایی مهارت ها یا تجربیاتی که اکنون برای نقش فعلی شما لازم است.
- تحقیق در مورد اینکه در آینده میخواهید کجا قرار بگیرید.
- شناسایی هر مهارت و تجربهای که برای دست یافتن به هدفتان، به آن نیاز دارید.
- طراحی مسیر شغلیای که در زمان درست بتوانید به آن دست پیدا کنید.
تعیین و پیگیری اهداف شغلی، عامل مهمی در توسعه شخصی و حرفهای ما محسوب میشود. توجه به اصول و نکاتی که در مورد هدف گذاری شغلی در این مقاله مطرح کردیم به شما کمک خواهد کرد تا در این مسیر بتوانید برنامه درستی در جهت بهرهبرداری از تواناییها و حرکت به سمت علاقمندیهایتان بردارید.
دوره کوچینگ مغز از آن دورههایی است که به کمک آن میتوانید کارکردهای مختلف مغزتان را بشناسید، خودتان را تغییر دهید و پا در مسیر موفقیت شغلی بردارید. برای مشاهده اطلاعات تکمیلی دوره میتوانید به این لینک مراجعه کنید.
منابع:
احمدرضا فتوت
(۷۵ رای)
294 نفر
224 ساعت و ۱۴ دقیقه
