اصول و مبانی DevOps
۵۲۶ نفر
۵ساعت
۶۰۰,۰۰۰ تومان
خرید دوره
در دنیای امروز که فناوری بخش جداییناپذیری از زندگی و کسبوکارها شده است، بسیاری از ما به دنبال شغلی هستیم که پایدار باشد و فرصت رشد و تاثیرگذاری واقعی بدهد، یکی از این شغلها کارشناسی دواپس است؛ اما کارشناس DevOps چیست؟ در تعریف کلی، کارشناس devops کسی است که پلی میان توسعه نرمافزار و عملیات میزند و کمک میکند تیمها سریعتر و مطمئنتر کار کنند.
این مقاله راهنمایی ساده و عملی است تا بدانید DevOps چطور کار میکند، وظایفهاش چیست، چقدر درآمد دارد و چگونه میتوانید وارد این مسیر شوید. در واقع، کارشناس DevOps نه تنها یک عنوان شغلی، بلکه مسیری برای ایجاد تغییر واقعی در سازمانها است.
برای اینکه بدانید جایگاه شغلی کارشناس devops چیست تا انتهای این مقاله با ما همراه شوید.
دنیای نرمافزار همیشه در حال تغییر است؛ تصور کنید سالها پیش، توسعه یک برنامه ساده، فقط با چند نفر ممکن بود، اما امروز سامانهها بسیار پیچیده شدهاند و نقششان در زندگی روزمره و اقتصاد حیاتی است. شروع نقش DevOps نیز، با چالش میان تیم توسعه و عملیات ایجاد شد؛ چرا که تیم توسعه میخواست مدام تغییر ایجاد کند و ویژگیهای جدید اضافه کند، در حالی که تیم عملیات به دنبال ثبات و حداقل ریسک بود.
این اختلاف، اغلب به تاخیرها، خطاها و حتی سرزنش یکدیگر منجر میشد و سازمانها از کندی فرآیندها و عقب ماندن از نیاز مشتریان رنج میبردند؛ DevOps نیز دقیقا برای حل همین مشکل به وجود آمد.
برای اینکه بدانید جایگاه شغلی کارشناس devops چیست، ابتدا لازم است بدانید که دواپس (DevOps) رویکردی فرهنگی، مجموعهای از اصول و مجموعهای از ابزارهاست که تیمهای توسعه نرمافزار (Development) و عملیات (Operations) را با هم ادغام میکند تا نرمافزارها را سریعتر، با کیفیتتر و با خطای کمتر تولید و منتشر کنند.
این رویکرد بر همکاری، اتوماسیون و بهبود مستمر تمرکز دارد تا چرخه تحویل نرمافزار (از کدنویسی تا استقرار) چابک و کارآمد شود. به عبارتی دیگر، DevOps با الهام از متدولوژیهای چابک (Agile) و لین (Lean)، تاکید دارد که تیمها با هم همکاری کنند تا فرآیندها را خودکار نمایند و بازخورد سریع بگیرند.
تاریخچه DevOps نیز به اواخر دهه ۲۰۰۰ برمیگردد، وقتی کنفرانسهایی مانند DevOps Days در بلژیک برگزار و ایده آن فراگیر شد.
این چنین شد که امروز DevOps بهعنوان فرشته نجاتی برای صنعت نرمافزار شناخته میشود؛ چرا که سازمانها را چابکتر میکند، هزینهها را کاهش میدهد و رضایت مشتری را افزایش میدهد. درک این مفهوم پایهای برای درک بهتر پاسخ این پرسش است که کارشناس devops چیست و چه نقشی در صنعت دارد.
حالا که میدانیم DevOps چطور چالشهای قدیمی را حل کرد، بیایید ببینیم کارشناس DevOps چیست و کسی که این رویکرد را در عمل اجرا میکند، دقیقا کیست؟ کارشناس دواپس، به کسی میگویند که در کل چرخه عمر نرمافزار، از طراحی و توسعه تا آزمون، استقرار و نگهداری، مسئولیت دارد.
البته کارشناس DevOps با توسعهدهنده سنتی که فقط روی کد تمرکز دارد، یا متخصص عملیات که فقط ثبات سرورها را نگه میدارد، متفاوت است؛ او پلی بین توسعه دهنده و متخصص عملیات محسوب میشود.
تفاوت اصلی کارشناس دواپس (DevOps) با توسعهدهنده (Developer) این است که توسعهدهنده عمدتا کد مینویسد و ویژگیهای جدید میسازد؛ اما این کارشناس، علاوه بر کد، به اتوماسیون، زیرساخت و نظارت نیز فکر میکند.
او مطمئن میشود کد نوشتهشده به راحتی در محیط واقعی اجرا شود؛ از سوی دیگر، در مقایسه با متخصص عملیات (Ops)، که بیشتر روی مدیریت سرورها، امنیت و پایداری تمرکز دارد، کارشناس DevOps از تغییر، استقبال میکند و فرآیندها را برای انتشار سریعتر بهینه میسازد.
به عبارتی دیگر، در نگرش DevOps، تیمها از هم جدا نیستند؛ چرا که کارشناس این حوزه، فرهنگ همکاری را ترویج میدهد، ابزارها را یکپارچه میکند و همه را مسئول کیفیت نهایی میداند.
البته این نقش نیاز به درک عمیق هر دو دیدگاه نیز دارد؛ بنابراین کارشناسان DevOps اغلب از background توسعه یا عملیات میآیند و مهارتهایشان را گسترش میدهند.
نتیجه این میشود که سازمان، چابکتر میشود و سریع به بازار پاسخ میدهد. اگر شما هم احساس میکنید در یکی از این تیمها گیر کردهاید، تبدیل شدن به کارشناس DevOps میتواند آزادی و قدرت تاثیرگذاری بیشتری به شما بدهد.
با درک نقش کارشناس دواپس به عنوان پل ارتباطی، حالا طبیعی است که بپرسیم وظایف کارشناس DevOps چیست و در روزمره چه کارهایی انجام میدهد. در واقع، مهندس DevOps مسئول یکپارچه کردن فرآیندها است تا توسعه و عملیات همگام شوند و سازمان سریعتر و با کیفیت بالاتر تحویل دهد.
وظایف کارشناس DevOps در سازمانها عبارتند از:
احتمالا حالا بهتر فهمیدید که نقش کارشناس devops چیست. او نه تنها فنی کار میکند، بلکه در تغییر فرهنگ سازمانی نیز اثرگذار است.
وظایف مهندس DevOps نشان میدهد که این نقش به پایه فنی قوی نیاز دارد، اما نگران نباشید! چون همه این مهارتها قابل یادگیریاند و بسیاری از متخصصان با تمرین پروژههای ساده شروع و قدم به قدم پیشرفت کردهاند.
برای اینکه بدانید مهارتهای ضروری برای کارشناس devops چیست، به موارد زیر توجه داشته باشید:
یعنی بتوانید با زبانهای سادهای مانند Python یا Bash دستورهایی بنویسید که کارها را خودکار کنند؛ مثلا یک اسکریپت که فایلها را مرتب کند یا تنظیمات را تغییر دهد.
این مهارت کمک میکند ابزارهای کوچک بسازید و مسائل روزمره را بدون نیاز به کار دستی، سریع حل کنید. در این میان، Python بسیار محبوب است چون آسان یاد گرفته میشود و در DevOps خیلی کاربرد دارد.
Git مهمترین ابزار کنترل نسخه است؛ این ابزار مانند یک دفترچه یادداشت هوشمند که همه تغییرات کد را نگه میدارد و اجازه میدهد چند نفر همزمان روی یک پروژه کار کنند. به این ترتیب، یاد میگیرید چطور شاخههای جداگانه بسازید (branch)، تغییرات را ترکیب کنید (merge) و اگر مشکلی پیش آمد به عقب برگردید. بدون این مهارت، همکاری تیمی تقریبا غیرممکن میشود و این پایه همه کارهای DevOps است.
Docker مانند یک جعبه بستهبندی است که برنامه و همه چیزهایی که نیاز دارد را داخل خودش میگذارد تا در هر کامپیوتری یکسان کار کند.
Kubernetes هم مانند یک مدیر هوشمند است که صدها جعبه Docker را همزمان مدیریت میکند، وقتی کاربر زیاد شد تعدادشان را بیشتر میکند و اگر یکی خراب شد جایگزین میکند. این مهارتها کمک میکنند برنامهها سریع جابهجا شوند و در محیط واقعی بدون مشکل کار کنند.
این مهارت یعنی یاد بگیرید از پلتفرمهای ابری مانند AWS، Azure یا Google Cloud کمک بگیرید؛ به این ترتیب قادر خواهید بود، به جای خرید سرور واقعی، همه چیز را از اینترنت اجاره کنید.
با این مهارت میتوانید سرور بسازید، فضای ذخیرهسازی اضافه کنید و فقط برای چیزی که واقعا استفاده میکنید پول بدهید. امروزه بیشتر شرکتها کارشان را به ابر منتقل کردهاند، پس این مهارت یکی از پرتقاضاترین مهارتها است.
این مهارت یعنی یعنی ساخت یک خط تولید خودکار (pipeline) با ابزارهایی مانند Jenkins یا GitLab CI که هر بار کد جدید نوشته شد، خودبهخود تست و روی سرور گذاشته شود. این کار انتشار نرمافزار را از چند روز به چند دقیقه میرساند و اشتباهات را زود نشان میدهد. در واقع، بدون CI/CD، تیمها کند پیش میروند و DevOps واقعی شکل نمیگیرد.
ابزارهایی مانند Prometheus و Grafana وضعیت برنامه (مانند مثلا سرعت، مصرف حافظه یا تعداد کاربران) را لحظهبهلحظه نشان میدهند. ELK Stack هم تمام پیامهای برنامه (لاگها) را جمع و جستجو میکند تا بفهمید دقیقا کجا مشکل پیش آمده است. به عبارت دیگر، این مهارتها مانند داشتن دوربین مداربسته برای برنامه است و مشکلات را قبل از شکایت کاربر پیدا میکنید.
با ابزارهایی مانند Terraform یا Ansible، تنظیمات سرور و شبکه را مانند کد مینویسید و ذخیره میکنید. به این ترتیب، هر وقت نیاز شد، فقط کد را اجرا و همه چیز سریع و بدون خطا، طبق روال آماده میکند. این روش اشتباهات دستی را از بین میبرد و تیم را خیلی چابکتر میکند.
بنابراین، کارشناس DevOps، با مهارتهایی که دارد کمک میکند چالشها پیشبینی و حل شوند؛ در مسیر یادگیری نیز، بهترین راه این است که با یکی دو مورد ساده (مانند Git و Python) شروع و کمکم بقیه را اضافه کنید.
اما محبوبترین ابزارهای موردنیاز هر کارشناس devops چیست؟ ابزارهای کاربردی در اکوسیستم devops مانند جعبه ابزار یک مکانیک هستند؛ چرا که هر کدام برای کاری خاص ساخته شدهاند و با هم ترکیب میشوند تا فرآیند دواپس، روانتر پیش برود.
ابزارهای محبوب DevOps عبارتند از:
این ابزارها بیشتر رایگان و متنباز هستند، پس شروع کردن یادگیری با آنها آسان است. بسیاری افراد نیز با چنین ابزارهایی روی پروژههای کوچک تمرین میکنند و کمکم حرفهای میشوند. حالا که میدانید ابزارها و مهارتهای لازم کارشناس devops چیست، سوال بعدی اغلب درآمد devops است؛ اینکه آیا تلاش برای یادگیری این مهارت ها و ابزاها، ارزشش را دارد؟
حالا که فهمیدید کارشناس devops چیست، لازم است بدانید، evOps یکی از پردرآمدترین حوزههای فناوری محسوب میشود، چون تقاضای استخدام دواپس بالا و متخصص کم است.
درآمد devops در ایران، طی یک سال اخیر، با توجه به آگهی های استخدام دواپس در سایتهایی مانند جابویژن و …، از ۱۵ تا ۸۰ میلیون تومان است. چرا که حقوق مهندس دواپس بسته به شهر (تهران بالاتر) و شرکت، از حدود ۱۵-۲۰ میلیون تومان ماهانه برای تازهکارها شروع میشود.
میانگین حقوق مهندس دواپس، برای کارشناسان با ۳-۵ سال تجربه حدود ۳۰-۵۰ میلیون تومان است و متخصصان ارشد میتوانند تا ۵۵-۸۰ میلیون تومان یا بیشتر دریافت کنند. فریلنس یا کار remote برای شرکتهای خارجی، درآمد را به مراتب بالاتر میبرد.
طی یک سال اخیر، میانگین جهانی درآمد devops، بهطور سالانه در آمریکا حدود ۱۲۰-۱۴۰ هزار دلار است (برای mid-level حدود ۱۲۲-۱۵۳ هزار دلار، senior تا ۱۷۰ هزار دلار یا بیشتر)؛ در اروپا (مانند انگلیس) حدود ۶۵-۸۰ هزار پوند و در کشورهای در حال توسعه کمتر اما همچنان جذاب است. البته عواملی مانند تجربه، گواهینامهها و شرکتهای بزرگ (مانند گوگل و آمازون) نیز درآمد را افزایش میدهند.
درآمد و حقوق مهندس دواپس در ایران و جهان، نشاندهنده ارزش واقعی جایگاه شغلی کارشناس DevOps است؛ چون سازمانها حاضرند برای چابکی بیشتر هزینه کنند. بنابراین، اگر به دنبال ثبات مالی همراه با رشد هستید، این حوزه آینده خوبی دارد.
با توجه به جذابیت درآمد devops، بیایید ببینیم چگونه مهندس دواپس شویم و مسیر عملی شدن آن را بررسی کنیم. بسیاری نگرانند از کجا باید شروع کنند و کدام آموزش دواپس برایشان بهتر است؟ خبر خوب این است که این مسیر آموزشی، انعطافپذیر است و میتوانید انتخاب کنید.
مثلا اگر قصد دارید به صورت خودخوان یاد بگیرید، لازم است ابتدا پایهها را محکم کنید؛ البته آشنایی با لینوکس، شبکه و برنامهنویسی Python نیز پیشنهاد میشود. سپس مهارتهای کلیدی مانند Git، Docker و CI/CD را یاد بگیرید و از منابع رایگان مانند YouTube یا دورههای آنلاین مانند آموزش devops فرادرس شروع کنید.
گواهینامههایی مانند AWS Certified DevOps Engineer، Google Cloud Professional یا Certified Kubernetes Administrator نیز معتبر هستند و به این مسیر یادگیری سرعت میدهند. میتوانید پروژههای شخصی، مانند تنظیم pipeline برای یک اپ ساده بسازید و در GitHub به اشتراک بگذارید.
هنگام ورود به بازار کار و استخدام دواپس نیز، رزومه را روی اتوماسیون و همکاری تمرکز کنید؛ سایتهایی مانند جابویژن، ایرانتلنت یا LinkedIn آگهیهای زیادی دارند؛ مثلا میتوانید از junior شروع کنید و تجربه جمع کنید. در حقیقت، بازار ایران رو به رشد است و شرکتهای بزرگ مانند بانکها، استارتآپها و فینتکها به استخدام کارشناس devops، نیاز دارند.
این مسیر یادگیری خودخوان، ممکن است ۶-۱۸ ماه طول بکشد، البته بستگی به زمانی که اختصاص میدهید هم دارد. لازم است صبور باشید، شبکهسازی کنید و مدام تمرین کنید. البته، مسیرهای یادگیری سریعتر و حرفهای تری نیز برای یادگیری مهارتهای عملی طراحی شده اند؛ تا با ورود به بازار کار، بتوانید از فرصتهای remote و رشد سریع، استفاده کنید و مهندس دواپس شوید.
بازار فناوری ایران به سرعت در حال رشد است و شرکتها هر روز بیشتر به متخصصان DevOps نیاز دارند؛ اگر امروز، سریعتر مقدمات ورود به بازار کار را فراهم کنید، فردا میتوانید فرصتهای شغلی بهتری داشته باشید. علاوهبراین قوی شدن در این حوزه هم حقوق بالاتری دارد و هم به شما اجازه میدهد واقعا در پروژههای بزرگ تاثیرگذاری بیشتری داشته باشید.
در مورد یادگیری به روشهای خودخوان، باید بگوییم که ممکن است زمان بسیاری نیاز داشته باشد و نتیجه آن نیز نامعلوم است. به همین دلیل، آکادمی همراه اول، مسیری حرفهای و مرحلهبهمرحله طراحی کرده است که از صفر شروع میشود و شما را به سطح مهارت عملی میرساند.
دوره اصول و مبانی DevOps این آکادمی بر اساس استاندارد جهانی DevOps Fundamental موسسه DASA ساخته شده، پس دانشی معتبر و بهروز میآموزید و مدرکی که دریافت میکنید، در رزومه و مصاحبهها، ارزش زیادی دارد.
این مسیر آموزش devops، نسبت به دورههای پراکنده یا ویدیوهای رایگان برتری دارد چرا که:
با خرید این مسیر یادگیری، پایهای محکم میسازید که سریعتر به شغل دلخواه و درآمد بالاتر برسید. پیشنهاد میکنیم هر چه سریعتر مهارتهایتان را تقویت و از همین حالا با خرید مسیر آموزشی آکادمی همراه اول، سفر حرفهای و هیجانانگیزتان به دنیای DevOps را آغاز کنید:
