اسکرام چارچوبی ساده و مؤثر برای مدیریت محصول های پیچیده است. بسیاری از تیمها از آن برای تحویل سریعتر و با کیفیت بالاتر کارها استفاده میکنند. اگر تازه با اسکرام آشنا شدهاید، این مقاله به زبان ساده و واضح توضیح میدهد که اسکرام چیست، چگونه کار میکند و چگونه میتوانید آن را در پروژههای خود پیادهسازی کنید، همچنین در ادامه، موضوعاتی مانند نقش های اسکرام، رویدادهای اسکرام و … را بررسی کردهایم.
محمدرضا مرادی
(۱۵۴ رای)
773 نفر
1245 ساعت و ۴۰ دقیقه
اسکرام چیست و چه تعریفی دارد؟
اسکرام چارچوبی برای توسعه و نگهداری محصولات پیچیده است. این چارچوب به تیمها کمک میکند کار خود را با استفاده از ارزشها، اصول و شیوههای عملی سازماندهی و مدیریت کنند. در اسکرام، کارها به دورههای کوتاه و ثابت به نام اسپرینت تقسیم میشوند. تیم در هر اسپرینت یک بخش کوچک اما قابل استفاده از محصول را تحویل میدهد.
برای مثال، فرض کنید میخواهید یک اپلیکیشن بسازید. به جای اینکه یک سال بنشینید و همه چیز را بسازید، هر دو هفته یک تکه کوچک و قابل استفاده از آن را تحویل میدهید.
ارتباط چارچوب اسکرام با تفکر چابک
اجایل فلسفه راهنما برای مدیریت پروژه است. اما چارچوب اسکرام برای اجرای اصول اجایل و انجام واقعی کارها به شمار میرود.
این دو اصطلاح اغلب به جای هم استفاده میشوند، اما در واقع مفاهیم متفاوتی دارند.
فلسفه اجایل بر بهبود تدریجی و مداوم از طریق خروجیهای کوچک و مکرر تأکید دارد. نمیتوان به سادگی «اجایل شد»، زیرا این تغییر نیازمند تعهد کامل تیم و تغییر طرز فکر در ارائه ارزش به مشتریان است.
با این حال، میتوانید از چارچوبهایی مانند اسکرام استفاده کنید تا این طرز فکر را تمرین کنید و اصول اجایل را در ارتباطات و کارهای روزانهتان پیادهسازی نمایید.
برای مطالعه دقیقتر تفاوت اجایل و اسکرام، میتوانید مطلب مرتبط با تفاوت اجایل و اسکرام را مطالعه کنید.
۳ نقش کلیدی در تیم اسکرام
یکی از اولین سؤالاتی که هنگام پاسخ به این پرسش که اسکرام چیست پیش میآید، این است: نقشهای اصلی در تیم اسکرام کدامند؟ تیم اسکرام، تیمی کوچک و چابک است که به تحویل بخشهای قابل استفاده محصول تعهد دارد.
این تیم معمولاً گروهی فشرده و منسجم با حدود ۱۰ نفر است. اندازه تیم به گونهای انتخاب میشود که بتواند مقدار قابل توجهی کار را در یک اسپرینت به پایان برساند.
بیشتر تیمهای اسکرام به سه نقش اصلی نیاز دارند:
- مالک محصول
- اسکرام مستر
- تیم توسعه
مالک محصول: مسیردهنده پروژه
مالک محصول بر درک نیازمندیهای کسبوکار، مشتریان و بازار تمرکز دارد و کار تیم مهندسی را بر اساس این نیازمندیها اولویتبندی میکند.
مالکان محصول مؤثر در مهارتهای زیر توانمند هستند:
- ساخت و مدیریت بکلاگ محصول
- مدیریت بکلاگ اسپرینت با توسعه، مرتبسازی و شفاف نگه داشتن بکلاگ برای برنامهریزی و اولویتبندی بهتر
- همکاری با سازمان و تیم برای درک بهتر کارها توسط افراد
- ارائه راهنمایی شفاف به تیم درباره اولویتبندی ویژگیها
مالک محصول باید یک نفر واحد باشد، زیرا تیم توسعه نمیخواهد از چندین مالک محصول دستورات متفاوت دریافت کند.
برای مثال، فرض کنید در حال ساخت یک اپلیکیشن بانکداری هستید. مالک محصول تصمیم میگیرد که اول ویژگی «انتقال پول سریع» را اولویت دهد، چون مشتریان بیشترین نیاز را به آن دارند. او با مشتریان صحبت میکند، بازخورد میگیرد و فهرست ویژگیها را مرتب بهروزرسانی میکند تا تیم همیشه روی مهمترین کارها تمرکز کند.
اسکرام مستر: تسهیل مشکلات تیم
اسکرام مستر، مالک محصول و سازمان را در مورد فرآیند اسکرام مربیگری میکند و به دنبال راههایی برای بهبود و دقیقتر کردن اجرای اسکرام است.
یکی از مسئولیتهای کلیدی اسکرام مستر، افزایش اثربخشی تیم اسکرام از طریق مربیگری، برطرف کردن موانع و تسهیل فرآیندهای اسکرام است. این کار عملکرد کلی تیم و تحویل محصول را بهبود میبخشد.
اسکرام مستر مؤثر، درک عمیقی از کار تیم دارد و به تیم کمک میکند تا شفافیت و جریان تحویل را بهینه کند. او به عنوان تسهیلکننده اصلی، منابع مورد نیاز را برای برگزاری رویدادها فراهم میکند.
این منابع شامل همه چیز از جلسه برنامهریزی اسپرینت، جلسات روزانه، بازبینی اسپرینت و گذشتهنگری اسپرینت میشود.
مثال: در حین یک اسپرینت، تیم با مشکل تأخیر در دسترسی به سرور تست مواجه میشود. اسکرام مستر سریعاً با تیم زیرساخت صحبت و مشکل را حل میکند و تیم بدون وقفه به کار خود ادامه میدهد. او همچنین بعد از هر اسپرینت، جلسه گذشتهنگری را برگزار میکند تا تیم راههای بهتری برای جلوگیری از مشکلات مشابه پیدا کند.
تیم توسعه: بازوهای اجرایی و خلقکننده ارزش
تیمهای توسعه اسکرام، کسانی هستند که پروژه ها را به سرانجام میرسانند. تیمهای اسکرام از ۵ تا ۷ نفر تشکیل میشوند. یکی از راههای تعیین اندازه مناسب تیم، استفاده از قانون معروف «دو پیتزا» است که توسط جف بزوس، مدیرعامل آمازون معرفی شد. این مفهوم به این معنا است که تیم باید آنقدر کوچک شود که دو پیتزا برای همه کافی باشد.
اعضای تیم باید مهارتهای متنوع داشته باشند و یکدیگر را آموزش دهند تا هیچ فرد واحدی مانع پیشرفت کار نشود.
همه اعضای تیم به یکدیگر کمک میکنند تا اسپرینت با موفقیت به پایان برسد. برنامه هر اسپرینت توسط تیم توسعه مشخص میشود. تیم از عملکرد گذشته برای سنجش ظرفیت خود استفاده میکند و دقت برنامهریزی اسپرینت را بهبود میبخشد.
ثابت نگه داشتن طول اسپرینت، بازخورد مهمی به تیم میدهد و دقت پیشبینیهای آنها را در طول زمان افزایش میدهد. تیم بر اساس این ارزیابی، با دقت تصمیم میگیرد چه کارهایی را در اسپرینت بعدی تحویل دهد.
تا اینجا یاد گرفتید که اسکرام چیست و با سه نقش کلیدی آن آشنا شدید. اما در ادامه، می خواهیم رویدادهای اسکرام رانیز بررسی کنیم.
محمدرضا مرادی
45 نفر
14 ساعت و ۴۴ دقیقه
رویدادهای اصلی اسکرام: از برنامهریزی تا بازخورد
اسکرام از رویدادهای منظم برای بازرسی و تطبیق استفاده میکند. این رویدادها شفافیت و بهبود مداوم ایجاد میکنند.
اسپرینت: قلب تپنده فریمورک اسکرام
اسپرینت دوره زمانی ثابت است که معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول میکشد. تیم در این دوره روی مجموعهای مشخص از کارها تمرکز و یک Increment قابل تحویل تولید میکنند. طول اسپرینت ثابت میماند تا تیم بتواند عملکرد خود را بهتر ارزیابی کند.
جلسات روزانه: هماهنگی سریع در ۱۵ دقیقه
جلسه روزانه اسکرام، جلسهای کوتاه و ثابت است که معمولاً هر صبح برگزار میشود .این جلسه برای بررسی پیشرفت، هماهنگی تیم و شناسایی موانع طراحی شده است. هدف جلسه این است که همه اعضای تیم همراستا شوند و برنامهای مشخص برای ۲۴ ساعت آینده داشته باشند.
معمولاً هر عضو به سه سؤال پاسخ میدهد:
- دیروز چه کردم؟
- امروز چه میخواهم انجام دهم؟
- آیا مانعی دارم؟
مثال: در تیم اپ سفارش غذا، هر روز ساعت ۹:۳۰ صبح همه دور هم جمع میشوند. یک نفر میگوید: «دیروز صفحه پرداخت را تمام کردم. امروز روی ردیابی سفارش کار میکنم. مشکل دسترسی به API پرداخت دارم.» اسکرام مستر فوراً مشکل را پیگیری میکند تا تیم بدون تأخیر پیش برود.
بررسی اسپرینت و بازنگری
در پایان هر اسپرینت، تیم دو جلسه مهم بازبینی و گذشتهنگری برگزار میکند.
بررسی اسپرینت
در این جلسه، تیم توسعه Increment را به ذینفعان و همتیمیها دمو میکند. آنها کارهایی را که تکمیل شده نشان میدهند و بازخورد میگیرند. مالک محصول درباره انتشار محصول تصمیم میگیرد و بکلاگ را بر اساس بازخوردها بهروزرسانی میکند. این جلسه معمولاً حداکثر ۴ ساعت طول میکشد.
بازنگری اسپرینت
تیم در این جلسه بررسی میکند چه چیزهایی خوب پیش رفت و چه چیزهایی نیاز به بهبود دارد. تمرکز روی فرآیندها، روابط، ابزارها و رویدادهای اسکرام است.
این جلسات با هدف یادگیری از تجربه و برنامهریزی برای عملکرد بهتر در اسپرینت بعدی برگزار میشود.
برای مثال، در پایان اسپرینت اپ سفارش غذا، تیم در بازبینی نسخه جدید را به چند مشتری نشان میدهد. مشتریان میگویند «ردیابی سفارش خوب است ولی صفحه پرداخت هنوز کند است». سپس در گذشتهنگری تیم بحث میکند که «جلسه روزانه طولانی میشد» و تصمیم میگیرد برای اسپرینت بعدی زمان آن را دقیقتر مدیریت کند.
مصنوعات اسکرام چیست: ابزارهای شفافیت پروژه
مصنوعات اسکرام ابزارهایی هستند که به ما کمک میکنندکه بهتر درک کنیم اسکرام چیست .مصنوعات اسکرام اطلاعات شفاف و ضروری برای مدیریت محصول هستند. اسکرام سه مصنوع اصلی دارد:
بکلاگ محصول: بکلاگ محصول شامل فهرست اصلی و پویای همه ویژگیها، نیازمندیها و بهبودها است. مالک محصول آن را اولویتبندی و بهروزرسانی میکند تا همیشه بیشترین ارزش برای مشتری ایجاد شود.
بکلاگ اسپرینت: بکلاگ اسپرینت شامل فهرست کارهایی میشود که تیم توسعه برای اسپرینت فعلی انتخاب کرده است. این فهرست میتواند تغییر کند، اما هدف اسپرینت ثابت میماند.
Increment (محصول قابل تحویل): Increment، محصول قابل استفادهای است که در پایان اسپرینت تولید و گاهی به آن هدف اسپرینت هم گفته میشود. تیم معمولاً در جلسه بازبینی، این Increment را به ذینفعان نشان میدهد.
برای مثال، در پروژه اپ سفارش غذا، بکلاگ محصول شامل «ثبت سفارش»، «پرداخت» و «ردیابی» است. تیم برای اسپرینت اول فقط «ثبت سفارش و پرداخت» را انتخاب میکند (بکلاگ اسپرینت). در پایان اسپرینت، Increment آماده میشود که کاربران بتوانند سفارش دهند و پرداخت کنند.
نقش آموزش و تفکر چابک در موفقیت تیمی: مسیر آکادمی همراه اول
با کسب مهارتهای علمی و عملی اسکرام، شانس خود را برای ورود به بازار کار رقابتی افزایش دهید و در مسیر پیشرفت شغلی گام بردارید.
آکادمی همراه اول با ارائه دورههای کاربردی و منسجم، تیمها و افراد را برای اجرای موفق اسکرام آماده میکند.
مسیر یادگیری اسکرام به شما کمک میکند تا اولین گام حرفهای خود را در جهت بهبود کسبوکار و افزایش ارزشآفرینی بردارید.
مسیر یادگیری اسکرام به صورت یک مسیر کامل از سطح مبتدی تا حرفهای طراحی شده است. با گذراندن این مسیر، شما قادر خواهید بود:
- به عنوان یک اسکرام مستر یا عضو مؤثر تیم عمل کنید و مسئولیتهای هر نقش را به خوبی درک نمایید.
- موانع تیم را سریع شناسایی و برطرف کنید.
- فرهنگ چابک و همکاری را در سازمان خود تقویت کنید.
- ارزش واقعی اسکرام را برای کسبوکار به ارمغان بیاورید.
برای مشاهده سرفصلهای کامل دوره و ثبتنام، روی لینک زیر کلیک کنید:
اگر میخواهید عمیقاً بدانید اسکرام چیست و چگونه آن را اجرا کنید، دوره آکادمی همراه اول بهترین انتخاب است.
میلاد میرزایی
(۲۱۰ رای)
2825 نفر
80 ساعت و ۴۱ دقیقه
نتیجهگیری
حالا که متوجه شدید اسکرام چیست و چگونه کار میکند، برای شروع علمی، اسکرام را با تیم کوچک و ساده شروع کنید. نقشها را بهدرستی مشخص، اسپرینتهای کوتاه (معمولاً دو هفتهای) تعریف و رویدادها را منظم برگزار کنید.
تمرکز اصلی خود را روی شفافیت، بازرسی و تطبیق بگذارید. اسکرام را دقیقاً مطابق فرهنگ و نیاز تیم خود تنظیم کنید و در هر اسپرینت آن را بهبود دهید. موفقیت اسکرام در اجرای دقیق اصول آن نیست، بلکه در یادگیری مداوم و بهبود تدریجی تیم است.
مثال عملی: توسعه اپلیکیشن سفارش غذا با اسکرام
برای اینکه بهتر متوجه شوید اسکرام چیست در عمل، مثالی از توسعه اپ سفارش غذا را بررسی میکنیم:
۱. شروع کار: مالک محصول چشمانداز را اینطور تعریف میکند: «اپی که سفارش را در کمتر از ۳۰ دقیقه به مشتری برساند.» سپس بکلاگ محصول را ایجاد میکند که شامل ویژگیهایی مانند ثبت سفارش، پرداخت آنلاین، ردیابی سفارش و نظرات کاربران است.
۲. اسپرینت اول (۲ هفته): تیم در جلسه برنامهریزی، کارها را انتخاب میکند (ثبت سفارش + پرداخت). اسکرام مستر جلسه روزانه ۱۵ دقیقهای را تسهیل میکند تا همه هماهنگ باشند.
۳. اجرای اسپرینت: تیم توسعه روی فعالیتها تمرکز میکند. اگر مشکلی مانند تأخیر در API پرداخت پیش بیاید، اسکرام مستر آن را سریع برطرف خواهد کرد.
۴. پایان اسپرینت: در بررسی اسپرینت، تیم نسخه اولیه را به مشتریان نشان میدهد و بازخورد میگیرد (مثلاً «دکمه پرداخت پیچیده است») و در بازنگری، تیم بحث میکند که جلسه روزانه گاهی طولانی میشود و تصمیم میگیرد آن را منظمتر کند.
۵. اسپرینتهای بعدی: تیم ویژگیهای ردیابی سفارش، نظرات کاربران و بهبود سرعت را اضافه میکند. هر اسپرینت یک Increment قابل استفاده تحویل میدهد.
این چرخه تکرار میشود. تیم مدام از تجربه یاد میگیرد، محصول را بهبود میبخشد و در نهایت اپلیکیشنی تحویل میدهد که واقعاً نیاز کاربران را برآورده کند.
نتیجه نهایی: تحویل سریعتر، ریسک بسیار کمتر، رضایت بالاتر مشتریان و تیمی که بهطور مداوم بهتر میشود.
پرسشهای متداول (FAQ)
در فهرست زیر به سوالات متداول در حوزه میپردازیم
۱. تفاوت اصلی اجایل و اسکرام چیست؟
برای درک بهتر اینکه اسکرام چیست و چه تفاوتی با اجایل دارد باید بدانیم که اجایل یک فلسفه و ذهنیت کلی است. این فلسفه بر انعطافپذیری، همکاری و بهبود مداوم تأکید دارد. اما اسکرام یک چارچوب عملی و مشخص است که اصول اجایل را به صورت ساختارمند پیاده میکند. به عبارت ساده، اجایل «چرا» و «چه فکری» را توضیح و اسکرام «چگونه» را با نقشها، رویدادها و مصنوعات مشخص نشان میدهد. میتوانید بدون اسکرام اجایل باشید، اما اسکرام بدون اجایل معنایی ندارد.
۲. آیا اسکرام فقط برای پروژههای برنامهنویسی و IT است؟
خیر. اسکرام فراتر از حوزه فناوری اطلاعات کاربرد دارد. بسیاری از تیمها در بازاریابی، فروش، منابع انسانی، آموزش، محصولسازی، حتی مدیریت رویدادها و پروژههای ساختمانی از اسکرام استفاده میکنند. هر جا که کار پیچیده باشد و نیاز به تحویل تدریجی و بازخورد مداوم وجود داشته باشد، اسکرام مفید است.
۳. وظیفه اصلی یک اسکرام مستر چیست؟
اسکرام مستر مربی و تسهیلکننده تیم است. او تیم را در رعایت اصول و شیوههای اسکرام راهنمایی، موانع و مشکلات را برطرف و محیطی مشارکتی و بدون مانع ایجاد میکند.
او مستقیماً کار تیم را انجام نمیدهد، بلکه به تیم کمک میکند تا خودشان بهتر و سریعتر کار کنند. همچنین با مالک محصول و ذینفعان همکاری میکند تا فرآیند اسکرام به درستی اجرا شود.
۴. طول زمان استاندارد برای هر اسپرینت چقدر است؟
طول استاندارد اسپرینت معمولاً بین ۲ تا ۴ هفته است.
بسیاری از تیمها اسپرینت دو هفتهای را ترجیح میدهند چون تعادل مناسبی بین برنامهریزی و بازخورد ایجاد میکند. طول اسپرینت باید ثابت بماند تا تیم بتواند عملکرد خود را بهتر ارزیابی کند. تیم میتواند بر اساس ماهیت پروژه و سرعت یادگیری خود این مدت را انتخاب کند.
