اسپرینت یک بازه زمانی مشخص و کوتاه است که تیم در آن روی مجموعهای از کارهای اولویتدار تمرکز میکند و در پایان، خروجی قابل ارزیابی ارائه میدهد. این روش به تیمها کمک میکند پروژههای بزرگ را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنند، سریعتر بازخورد بگیرند و روند انجام کارها را بهتر مدیریت کنند. در این مطلب از وبلاگ آکادمی همراه اول توضیح خواهیم داد که اسپرینت چیست و مراحل اصلی آن را، شامل برنامهریزی اسپرینت، بکلاگ، بازبینی و بازنگری در سیستم اسکرام و مدیریت پروژه چابک بررسی خواهیم کرد. پس از آشنایی با مفهوم اسپرینت، با مزایای اسپرینت برای تیمها و تفاوت آن با سیستم کانبان آشنا میشویم. در پایان نیز، پس از بررسی دقیق کاربردهای اسپرینت، به چند سوال مهم در مورد آن پاسخ خواهیم داد.
اسپرینت چیست؟ راهنمای کامل Sprint در اسکرام و مدیریت پروژه چابک
فهرست مطالب
فهرست مطالب
اسپرینت چیست؟
اسپرینت در اسکرام، یک بازه زمانی ثابت است که طی آن تیم روی مجموعه مشخصی از کارها تمرکز میکند و متعهد میشود در پایان این دوره، یک خروجی قابل استفاده و ارزشمند ارائه دهد. این خروجی میتواند یک قابلیت جدید نرمافزاری، بخشی از یک محصول، نسخه اولیه یک طرح، محتوای آماده انتشار یا نتیجهای قابل ارزیابی از یک پروژه باشد.
اسپرینتها معمولاً بین یک تا چهار هفته طول میکشند. استفاده از این بازههای کوتاه کمک میکند که پروژههای بزرگ به بخشهای کوچکتر و قابل مدیریت تقسیم شوند. در نتیجه، تیم بهجای اینکه چندین ماه بدون دریافت بازخورد کار کند، در فاصلههای زمانی مشخص نتیجه کار خود را ارائه میدهد و بر اساس بازخوردهای دریافتی، مسیر ادامه پروژه را اصلاح میکند.
اگرچه اسپرینت بیشتر با توسعه محصول نرمافزار شناخته میشود، اجرای آن به این حوزه محدود نیست. تیمهای تولید محتوا، بازاریابی، طراحی محصول، آموزش، منابع انسانی و بسیاری از حوزههای دیگر نیز میتوانند برای مدیریت بهتر کارهای خود از اسپرینت استفاده کنند.
محمدرضا مرادی
توسعه محصول با اسکرام
(۱۷۶ رای)
820 نفر
1245 ساعت و ۴۰ دقیقه
جایگاه اسپرینت در اسکرام چیست؟
اسپرینت چارچوب اصلی و ریتم منظم کار در سیستم اسکرام را شکل میدهد. فعالیتهای تیم در اسکرام در قالب اسپرینتهای پیدرپی انجام میشوند و هر اسپرینت چرخهای مشخص از برنامهریزی، اجرا، بررسی و بهبود را در بر میگیرد.
هر اسپرینت با جلسه برنامهریزی اسپرینت آغاز میشود. در این جلسه، تیم از میان موارد موجود در بکلاگ محصول یا فهرست کارها، مواردی را انتخاب میکند که باید در طول اسپرینت انجام شوند. اعضای تیم در طول اجرای اسپرینت، با برگزاری جلسات روزانه کوتاه، پیشرفت کارها، موانع و اقدامات بعدی را با یکدیگر هماهنگ میکنند.
در پایان اسپرینت نیز جلسه بازبینی برگزار میشود تا خروجی ایجادشده بررسی و بازخورد ذینفعان دریافت شود. پس از آن، تیم در جلسه بازنگری اسپرینت، شیوه همکاری و فرایند اجرای کار را ارزیابی میکند و راههایی برای بهتر شدن اسپرینت بعدی در نظر میگیرد.
به این ترتیب، اسپرینت ضمن ایجاد نظم و ساختار، به تیم اجازه میدهد بر اساس تجربهها و بازخوردهای جدید، اولویتها و روش اجرای کار را بهتدریج اصلاح کند و توسعه محصول جدید در اسکرام را پیش ببرد.
هدف از اجرای اسپرینت چیست؟
هدف اصلی از اجرای اسپرینت، پیشبرد تدریجی پروژه و تحویل منظم خروجیهای قابل استفاده است. بهجای اینکه همه مراحل یک پروژه بزرگ از ابتدا تا انتها بهصورت یکجا برنامهریزی و اجرا شوند، کار به بخشهای کوچکتر تقسیم میشود و هر بخش در یک بازه زمانی مشخص پیش میرود.
اسپرینتها رویکرد تیم را نسبت به اجرای پروژه تغییر میدهند. تیم بهجای اینکه از همان ابتدا برای همه جزئیات برنامهریزی کند، خروجی را در بخشهای کوچک توسعه میدهد و بر اساس بازخوردهای دریافتی، برنامه خود را اصلاح میکند.
در پایان هر اسپرینت، تیم باید نتیجهای ارائه دهد که بتوان آن را مشاهده، بررسی یا آزمایش کرد. برای مثال، این نتیجه ممکن است یک قابلیت جدید در نرمافزار، نمونه اولیه یک محصول، مجموعهای از مقالات آماده انتشار، بخشی از یک کمپین بازاریابی یا نسخهای از یک دوره آموزشی باشد.
کاربران یا ذینفعان میتوانند این خروجی را بررسی کنند و درباره آن بازخورد بدهند. تیم نیز از این بازخوردها برای تنظیم برنامه اسپرینت بعدی استفاده میکند. این روش ریسک پروژه را کاهش میدهد، زیرا مشکلات زمانی شناسایی میشوند که رفع آنها سادهتر و کمهزینهتر است.
تفاوت اسپرینت و اسکرام چیست؟
بسیاری از افراد واژههای «اسپرینت» و «اسکرام» را بهجای یکدیگر به کار میبرند، اما این دو مفهوم یکسان نیستند. اسکرام یک چارچوب و چرخه کامل شامل قواعد، نقشها، رویدادها و مصنوعات مشخص است که شیوه همکاری اعضای تیم را تعیین میکند. اسپرینت فقط یکی از بخشهای این چارچوب به حساب میآید.
جدول زیر تفاوت میان اسپرینت و اسکرام را نشان میدهد:
| جنبه مقایسه | اسپرینت | اسکرام |
| تعریف | یک بازه زمانی ثابت برای انجام کار | چارچوبی کامل برای مدیریت و توسعه محصول |
| مدت زمان | معمولاً یک تا چهار هفته | تا زمانی که تیم از چارچوب اسکرام استفاده میکند، ادامه دارد. |
| اجزا | یک چرخه مشخص از انجام و تحویل کار | اسپرینتها، نقشها، رویدادها و مصنوعات اسکرام |
| هدف | دستیابی به هدف اسپرینت و تحویل یک خروجی ارزشمند | هدایت کل فرایند توسعه و بهبود محصول |
میتوان اسکرام را مانند یک سیستمعامل و اسپرینتها را مانند برنامههایی در نظر گرفت که روی آن اجرا میشوند. اسپرینت بهتنهایی تمام اسکرام نیست و برای اجرای مؤثر آن باید سایر اجزای چارچوب اسکرام نیز در نظر گرفته شوند.
یک اسپرینت معمولاً چقدر طول میکشد؟
اسپرینت یک بازه زمانی ثابت یا «Time-boxed» است. به این معنا که تاریخ شروع و پایان آن پیش از آغاز مشخص میشود و در طول اجرا تغییر نمیکند. در اسکرام، مدت هر اسپرینت حداکثر یک ماه است، اما بسیاری از تیمها بازههای یک تا چهار هفتهای را انتخاب میکنند.
تایمباکسینگ تیم را وادار میکند درباره مهمترین کارها تصمیم بگیرد و از طولانی و بیپایان شدن چرخه انجام پروژه جلوگیری میکند. تیم باید کارهایی را انتخاب کند که با توجه به ظرفیت موجود، در مدت اسپرینت قابل انجام باشند.
اسپرینتهای دو هفتهای یکی از رایجترین انتخابها هستند، زیرا معمولاً میان سرعت دریافت بازخورد و زمانی که صرف برنامهریزی و برگزاری جلسات میشود، تعادل مناسبی ایجاد میکنند.
اسپرینتهای کوتاهتر به تیم کمک میکنند سریعتر نتیجه بگیرد و بازخورد دریافت کند، اما تعداد جلسات برنامهریزی، بازبینی و بازنگری را افزایش میدهند. در مقابل، اسپرینتهای طولانیتر زمان بیشتری برای انجام کارهای پیچیده فراهم میکنند، اما ممکن است دریافت بازخورد و شناسایی مشکلات را به تأخیر بیندازند.
مدت زمان های رایج اسپرینت
هر مدتزمان برای نوع مشخصی از پروژه یا تیم مناسب است:
- اسپرینت یکهفتهای بیشترین انعطافپذیری و سریعترین بازخورد را میدهد و برای پروژههایی با نیازمندیهای دائماً در حال تغییر مناسب است.
- اسپرینت دوهفتهای رایجترین گزینه است و میان زمان برنامهریزی و دفعات تحویل خروجی تعادل ایجاد میکند.
- اسپرینت سه تا چهار هفتهای برای کارهای پیچیدهای مناسب است که به تمرکز و زمان بیشتری نیاز دارند.
عوامل تاثیر گذار بر مدت زمان اسپرینت چیست؟
تیمها معمولاً مدت اسپرینت را بر اساس عوامل زیر انتخاب میکنند:
- میزان تجربه تیم: تیمهای تازهکار ممکن است با اسپرینتهای کوتاهتر سریعتر یاد بگیرند و مشکلات خود را زودتر شناسایی کنند.
- پیچیدگی محصول یا پروژه: کارهای پیچیده ممکن است برای ایجاد پیشرفتی معنادار به زمان بیشتری نیاز داشته باشند.
- دسترسی ذینفعان: مدت اسپرینت باید با زمانهایی هماهنگ باشد که ذینفعان میتوانند خروجی را بررسی کنند و بازخورد بدهند.
- شرایط بازار: در بازارهایی که بهسرعت تغییر میکنند، اسپرینتهای کوتاهتر امکان سازگاری سریعتری را به اعضای تیم خواهد داد.
- ظرفیت و اندازه تیم: تعداد اعضا، مهارتهای آنها و میزان کاری که میتوانند انجام دهند نیز در انتخاب مدت اسپرینت مؤثر است.
بسیاری از تیمها کار خود را با اسپرینتهای دو هفتهای آغاز میکنند و سپس مدت آن را بر اساس تجربه تغییر میدهند. بررسی میزان تحقق تعهدات و دریافت بازخورد از اعضای تیم نشان میدهد که آیا ریتم انتخابشده پایدار و مناسب است یا خیر.
پس از انتخاب مدت مناسب، بهتر است طول اسپرینتها ثابت بماند. ثابت بودن مدت اسپرینت به تیم کمک میکند سرعت انجام کارها را دقیقتر اندازهگیری کند، ظرفیت خود را بهتر بشناسد و زمان تحویل خروجیها را با اطمینان بیشتری پیشبینی کند.
محمد حمیدی
مبانی چابک
(۱۹۰ رای)
555 نفر
246 ساعت و ۴۳ دقیقه
۵ بخش اصلی هر اسپرینت
هر اسپرینت موفق از پنج بخش اصلی تشکیل شده است که در کنار یکدیگر، ساختار لازم برای پیشبرد منظم کارها را ایجاد میکنند. این بخشها به تیم کمک میکنند بهصورت پیوسته خروجی ارزشمند ارائه دهد و همزمان، روش انجام کار را بهبود ببخشد.
پنج بخش اصلی اسپرینت عبارتاند از:
- برنامهریزی اسپرینت
- بکلاگ اسپرینت
- جلسه روزانه اسکرام
- بازبینی اسپرینت
- بازنگری اسپرینت
نادیده گرفتن هر یک از این بخشها میتواند اثربخشی اسپرینت را کاهش دهد. هر بخش نقش مشخصی در حفظ تمرکز، هماهنگی اعضای تیم و حرکت در مسیر هدف اسپرینت دارد.
در ادامه، یاد میگیریم بخشهای اصلی یک اسپرینت چیست و هریک چطور مشخص میشوند.
برنامهریزی اسپرینت
کار با جلسه «برنامهریزی اسپرینت» (Sprint Planning) شروع میشود. در این جلسه، اعضای تیم دور هم جمع میشوند تا مشخص کنند در بازه پیش رو باید چه کارهایی انجام دهند. تیم اسکرام تعدادی از موارد موجود در بکلاگ محصول را انتخاب میکند و برای تکمیل آنها در طول اسپرینت برنامه میریزد.
برنامهریزی مؤثر از آشفتگی و سردرگمی در میانه اسپرینت جلوگیری میکند. هرچه اعضای تیم درک روشنتری از هدف، کارها و محدودیتها داشته باشند، اجرای اسپرینت روانتر و قابل پیشبینیتر خواهد بود.
نکته اصلی، ایجاد تعادل میان آمادگی دقیق و انعطافپذیری است. برنامه باید بهاندازهای روشن باشد که تصمیمهای روزانه تیم را هدایت کند، اما نباید همه جزئیاتی را که ممکن است تغییر کنند، از ابتدا بهصورت قطعی تعیین کرد.
همه اعضای تیم در این جلسه شرکت میکنند تا نسبت به کارها درک مشترکی داشته باشند و مطمئن شوند انجام آنها در مدت اسپرینت امکانپذیر است. در این جلسه، روش اجرای کارها، وابستگیهای احتمالی، ظرفیت تیم و موانع بررسی میشوند و هدف اسپرینت نیز مشخص میشود.
تعیین هدف مؤثر برای اسپرینت
هدف اسپرینت اعضای تیم را حول یک نتیجه مشترک هماهنگ میکند. زمانی که اولویتها با یکدیگر رقابت میکنند یا مشکلی پیش میآید، هدف اسپرینت مبنای تصمیمگیری قرار میگیرد.
یک هدف مناسب برای اسپرینت باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- نتیجه مشخص: نتیجهای روشن که همه بتوانند آن را درک و ارزیابی کنند.
- ارزش برای کاربر: منفعتی معنادار که صرف زمان و تلاش برای آن را توجیه کند.
- محدوده قابل دستیابی: هدفی واقعبینانه که با ظرفیت تیم تناسب داشته باشد.
- هدفی انگیزهبخش: هدفی که فراتر از تکمیل چند وظیفه، اعضای تیم را به تلاش ترغیب کند.
انتخاب آیتمهای مناسب از بکلاگ
انتخاب کارهای اسپرینت به ایجاد تعادل میان ارزش کسبوکار و واقعیتهای فنی نیاز دارد. مالک محصول، آیتمها را بر اساس نیاز کاربران و اولویتهای محصول مرتب میکند و توسعهدهندگان یا اعضای تیم نیز پیچیدگی، ظرفیت و وابستگیهای موجود را میسنجند.
هنگام انتخاب آیتمها باید تأثیر آنها بر کسبوکار، ریسکهای اجرایی و فرصتهای یادگیری در نظر گرفته شوند. یک بکلاگ مناسب میتواند ترکیبی از قابلیتهای جدید، بهبودهای فنی، اصلاح فرایندها و رفع مشکلات باشد.
بکلاگ اسپرینت چیست؟
«بکلاگ اسپرینت» (Sprint Backlog) یکی از مصنوعات اصلی اسکرام است و کارهایی را در بر میگیرد که تیم برای رسیدن به هدف اسپرینت انتخاب کرده است.
بکلاگ اسپرینت از طریق برنامهریزی گروهی شکل میگیرد. اعضای تیم آیتمهایی را از بکلاگ محصول انتخاب و کارهای بزرگتر را به وظایف کوچکتری تقسیم میکنند که انجام و پیگیری آنها سادهتر باشد.
مشخص بودن معیارهای پذیرش در بک لاگ اسپرینت اهمیت زیادی دارد. این معیارها از سوءتفاهم جلوگیری و کمک میکند تا همه اعضای تیم پیش از شروع کار، درباره شرایط تکمیل شدن هر آیتم توافق داشته باشند.
برخلاف هدف اسپرینت که نباید در طول اجرا تغییر کند، جزئیات بکلاگ اسپرینت میتوانند با افزایش شناخت تیم اصلاح یا تکمیل شوند. اعضای تیم ممکن است وظایف را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنند، جزئیات تازهای به آنها بیفزایند یا شیوه انجام آنها را تغییر دهند.
بااینحال، تغییرات نباید هدف اصلی اسپرینت را به خطر بیندازند. قابلیتها یا درخواستهای بزرگ و جدید نیز معمولاً باید به بکلاگ محصول اضافه و در اسپرینتهای آینده اولویتبندی شوند.
جلسه روزانه اسکرام
«جلسه روزانه اسکرام» (Daily Scrum) به اعضای تیم کمک میکند بدون برگزاری جلسات طولانی، هماهنگی خود را حفظ کنند. این جلسه معمولاً حدود ۱۵ دقیقه طول میکشد و در آن، اعضای تیم برنامه روزانه خود را هماهنگ و موانع موجود را شناسایی میکنند.
این جلسه برای ارائه گزارش وضعیت به مدیران برگزار نمیشود، بلکه فرصتی است تا اعضای تیم درباره پیشرفت در مسیر هدف اسپرینت گفتوگو کنند و برنامه خود را برای ادامه کار تنظیم کنند.
یکی از روشهای رایج برای هدایت این جلسه، پاسخ دادن به پرسشهای زیر است:
- برای نزدیک شدن به هدف اسپرینت، از روز گذشته تاکنون چه کاری انجام شده است؟
- امروز برای پیشبرد هدف اسپرینت چه کاری انجام خواهد شد؟
- چه مانعی در مسیر پیشرفت وجود دارد و باید برطرف شود؟
این سه پرسش تنها یکی از روشهای برگزاری جلسه روزانه هستند. مهم این است که جلسه به برنامهریزی و هماهنگی تیم کمک کند. برای حفظ اثربخشی جلسه روزانه باید از مشکلات زیر جلوگیری کرد:
- تبدیل جلسه به گزارشدهی به مدیر
- تلاش برای حل مشکلات پیچیده در همان جلسه
- تبدیل جلسه هماهنگی به ارزیابی عملکرد اعضا
- طولانی شدن گفتوگوها و عبور از زمان تعیینشده
مشکلات پیچیده میتوانند در جلسه روزانه شناسایی شوند، اما بهتر است بررسی کامل آنها پس از پایان جلسه و با حضور افراد مرتبط انجام شود.
بازبینی اسپرینت چیست؟
در جلسه «بازبینی اسپرینت» (Sprint Review)، خروجیهای تکمیلشده به ذینفعان ارائه و بازخورد آنها دریافت میشود. این جلسه فقط نمایش نتیجه کار یا ارائه یک نسخه نمایشی نیست، بلکه فرصتی برای گفتوگو و تصمیمگیری درباره ادامه مسیر پروژه است.
ذینفعان خروجی آمادهشده را بررسی میکنند و نظر خود را درباره کارهای بعدی ارائه میدهند. این بازخوردها میتوانند مستقیماً بر بهروزرسانی و اولویتبندی بکلاگ محصول اثر بگذارند.
برای برگزاری یک جلسه بازبینی مؤثر، بهتر است موارد زیر رعایت شوند:
- خروجی واقعی و قابل استفاده نمایش داده شود و صرفا شامل فقط اسلاید، تصویر یا گزارش پیشرفت نباشد.
- پرسشهای مشخصی درباره تجربه کاربران و ارزش ایجادشده مطرح شوند.
- ارتباط میان خروجی فعلی و اولویتهای آینده توضیح داده شود.
- ایدهها و بازخوردهای جدید در بکلاگ ثبت شوند.
- اولویتها بر اساس اطلاعات تازه و نظر ذینفعان اصلاح شوند.
برای دریافت بازخورد قابل اجرا باید پرسشهای دقیق مطرح و محیطی ایجاد شود که اعضای تیم و ذینفعان بتوانند دیدگاه واقعی خود را بیان کنند. ثبت منظم این بازخوردها نیز باعث میشود نکات مهم فراموش نشوند و در برنامهریزیهای آینده مورد استفاده قرار بگیرند.
بازنگری اسپرینت
جلسه «بازنگری اسپرینت» (Sprint Retrospective) بر بهبود شیوه همکاری اعضای تیم و فرایند انجام کار تمرکز دارد. در این جلسه، تیم بررسی میکند چه کارهایی بهخوبی پیش رفتهاند، چه مشکلاتی وجود داشتهاند و در اسپرینت بعدی چه مواردی باید متفاوت انجام شوند.
بازنگری اسپرینت، تجربههای تیم را به اقدامهای مشخص برای بهبود تبدیل میکند. تیمهایی که فقط جلسه بازنگری را برگزار میکنند اما تصمیمهای آن را اجرا نمیکنند، از مزیت اصلی این جلسه بهرهمند نخواهند شد.
موضوعات رایج در جلسه بازنگری عبارتاند از:
- چه کارهایی بهخوبی انجام شدند و باید ادامه پیدا کنند؟
- چه عواملی سرعت تیم را کاهش دادند یا باعث نارضایتی شدند؟
- چه روشهای تازهای میتوانند فرایند کار را بهبود دهند؟
- تیم در اسپرینت بعدی به انجام چه اقدامهایی متعهد میشود؟
بهتر است تیم بهجای تلاش برای حل همزمان همه مشکلات، یک یا دو مورد مشخص را برای بهبود انتخاب کند. برای هر اقدام نیز باید یک مسئول تعیین شود و میزان پیشرفت آن در جلسه بازنگری بعدی بررسی شود.
بهبودهای کوچک اما پیوسته در طول زمان میتوانند به تغییرات بزرگ و ماندگاری در عملکرد تیم کمک کنند.
هدف اسپرینت چیست و چرا مهم است؟
هدف اسپرینت هنگام اجرای کارها مانند یک راهنما عمل میکند. بدون هدفی روشن، ممکن است اعضای تیم مجموعهای از وظایف پراکنده را تکمیل کنند، بدون اینکه نتیجهای منسجم و ارزشمند به دست بیاید.
هدف اسپرینت زمینه لازم را برای تصمیمهای روزانه فراهم میکند و به اعضای تیم نشان میدهد کار آنها چگونه به اهداف بزرگتر پروژه یا محصول کمک میکند.
یک هدف مناسب، نتیجه مورد انتظار را توضیح میدهد و راهحل مشخصی را به تیم تحمیل نمیکند. به این ترتیب، اعضای تیم آزادی دارند بهترین روش دستیابی به نتیجه را انتخاب کنند.
ویژگیهای یک هدف مناسب برای اسپرینت
اهداف مؤثر اسپرینت شامل موارد زیر هستند:
- نتیجه روشن: مشخص میکند کاربران یا ذینفعان پس از اسپرینت چه امکان یا ارزشی به دست میآورند.
- معیار موفقیت: نشان میدهد تیم چگونه متوجه میشود به هدف رسیده است.
- ارزش کسبوکار: توضیح میدهد چرا دستیابی به این نتیجه اهمیت دارد.
- مالکیت تیم: هدفی است که رسیدن به آن تا حد زیادی در اختیار اعضای تیم قرار دارد.
نمونههایی از اهداف مناسب اسپرینت
هدف اسپرینت باید ارزشی را بیان کند که به کاربران ارائه میشود، نه فقط فهرستی از وظایفی که تیم قرار است انجام دهد. برای مثال، «ساخت صفحه بازیابی رمز عبور» یک وظیفه است، اما «امکان بازیابی رمز عبور بدون تماس با پشتیبانی» نتیجه و ارزش مورد انتظار را نشان میدهد. نمونههایی از اهداف مناسب عبارتاند از:
- «مشتریان بتوانند بدون تماس با پشتیبانی، رمز عبور خود را بازیابی کنند.»: این هدف استفاده مستقل از خدمات را افزایش و حجم کار تیم پشتیبانی را کاهش میدهد.
- «زمان تکمیل فرایند خرید برای کاربران موبایل به کمتر از ۶۰ ثانیه برسد.»: این هدف، نوعی بهبودی قابل اندازهگیری است که مستقیماً با تجربه کاربر ارتباط دارد.
- «مدیران بتوانند گزارشهای سفارشی را در سه قالب مختلف دریافت کنند.»: این هدف انعطافپذیری و کارایی بیشتری برای یکی از گروههای اصلی کاربران فراهم میکند.
اهدافی که بر نتیجه و ارزش تمرکز میکنند، به تیم اجازه میدهند در صورت تغییر جزئیات یا بروز مشکلات، روش انجام کار را تغییر دهد و همچنان در مسیر هدف اصلی باقی بماند.
تفاوت کانبان و اسپرینت چیست؟
اسپرینت و کانبان هر دو برای مدیریت و بهبود جریان کار استفاده میشوند، اما شیوه اجرای آنها متفاوت است.
در اسپرینت، کارها در بازههای زمانی ثابت انجام میشوند. تیم در ابتدای هر اسپرینت یک هدف مشخص تعیین میکند و مجموعهای از کارها را برای دستیابی به آن هدف انتخاب میکند. پس از آغاز اسپرینت نیز تلاش میشود تغییرات به شکلی مدیریت شوند که هدف اسپرینت به خطر نیفتد.
در سیستم کانبان، جریان کار پیوسته است و معمولاً بازه زمانی ثابت و تکرارشوندهای مانند اسپرینت وجود ندارد. هر زمان که ظرفیت خالی شود، تیم میتواند کار جدیدی را از صف کارها وارد فرایند کند. محدود کردن تعداد کارهای در حال انجام یا WIP یکی از اصول مهم کانبان است.
با بررسی دقیقتر جدول زیر بهتر درک میکنید که تفاوت سیستم کانبان و اسپرینت چیست:
| جنبه مقایسه | اسپرینت در اسکرام | سیستم کانبان |
| ساختار سازمانی | بازههای زمانی ثابت | جریان پیوسته |
| زمان انتخاب کار | معمولا در ابتدای اسپرینت | هر زمان که ظرفیت ایجاد شود. |
| هدف | دستیابی به هدف مشخص هر اسپرینت | بهبود مستمر جریان کار |
| تغییر اولویتها | در طول اسپرینت محدودتر است. | معمولا انعطاف بیشتری دارد. |
| محدودیت کار | بر اساس ظرفیت اسپرینت | با محدودیت تعداد کارهای در حال انجام |
| معیارهای رایج | سرعت تیم و میزان تحقق هدف اسپرینت | زمان چرخه و سرعت عبور کارها از فرایند |
اسپرینت برای تیمهایی مناسب است که میتوانند کارهای خود را در بازههای مشخص برنامهریزی و تحویل دهند. کانبان نیز برای محیطهایی مناسب است که درخواستها بهصورت پیوسته وارد میشوند و اولویتها ممکن است مرتب تغییر کنند.
برخی تیمها نیز از ترکیبی از اصول اسکرام و کانبان استفاده میکنند. برای مثال، ممکن است تیم اسپرینتهای دو هفتهای داشته باشد و همزمان تعداد کارهای در حال انجام را نیز محدود کند.
مزایای اسپرینت برای تیمها چیست؟
اسپرینتها فقط روشی برای سازماندهی کارها نیستند، بلکه با ایجاد یک ریتم منظم در انجام پروژهها، برنامهریزی را دقیقتر، دریافت بازخورد را سریعتر و تحویل خروجی را پایدارتر میکنند.
مهمترین مزایای اسپرینت عبارتاند از:
- ایجاد ریتم منظم و قابل پیشبینی
- دریافت سریعتر بازخورد
- افزایش تمرکز تیم
- شفافیت بیشتر در روند پیشرفت پروژه
- کاهش ریسک پروژه
- افزایش استقلال و مسئولیتپذیری تیم
- حفظ سرعت پایدار در اجرای پروژه
بسیاری از دستاوردهای اسپرینت بهتدریج و در طول زمان خود را نشان میدهند و با تکرار هر اسپرینت، اثربخشی آن بیشتر میشود. در ادامه، این مزایا را توضیح میدهیم تا بهتر درک کنیم کاربرد اسپرینت چیست و چطور به بهبود روند کار کمک میکند.
ایجاد ریتم منظم و قابل پیشبینی
برگزاری اسپرینتها در بازههای زمانی مشخص، روند اجرای پروژه را قابل پیشبینی میکند. در نتیجه، سایر بخشهای سازمان نیز میتوانند برنامهریزی دقیقتری داشته باشند.
برای مثال، تیم بازاریابی زمان اجرای کمپینها را بهتر تنظیم میکند، تیم فروش وعدههای واقعبینانهتری به مشتریان میدهد و مشتریان نیز میدانند چه زمانی باید منتظر خروجی یا قابلیت جدید باشند. این نظم باعث افزایش اعتماد و کاهش ابهام در پروژه میشود.
دریافت سریعتر بازخورد
یکی از مهمترین مزایای اسپرینت، کوتاه شدن فاصله میان انجام کار و دریافت بازخورد است. با برگزاری منظم جلسه بازبینی اسپرینت، تیم میتواند در همان مراحل اولیه نظر ذینفعان یا کاربران را دریافت کند.
این بازخوردهای سریع کمک میکنند مشکلات زودتر شناسایی شوند، از انجام دوباره کارها جلوگیری و تیم مطمئن شود در مسیر رفع نیازهای واقعی کاربران حرکت میکند. در نتیجه، احتمال ایجاد تغییرات پرهزینه در مراحل پایانی پروژه کاهش مییابد.
مهدی حیدری و...
دوره جامع نرم افزار جیرا
(۷۷ رای)
655 نفر
862 ساعت و ۱۲ دقیقه
نقش اسپرینت در افزایش تمرکز تیم چیست؟
اسپرینت با تعیین هدف و محدوده مشخصی از کارها، تمرکز اعضای تیم را حفظ میکند. وقتی همه اعضا از ابتدا میدانند در این بازه زمانی چه نتیجهای باید به دست آید، احتمال اضافه شدن کارهای خارج از برنامه یا تغییر مداوم اولویتها کمتر میشود.
کاهش جابهجایی مداوم بین وظایف مختلف کمک میکند تیم انرژی خود را روی دستیابی به هدف اسپرینت متمرکز کند و بهرهوری بیشتری داشته باشد.
شفافیت بیشتر در روند پیشرفت پروژه
در اسپرینت، پیشرفت پروژه تنها با گزارشهای متنی یا درصد پیشرفت سنجیده نمیشود، بلکه خروجی واقعی و قابل مشاهده در پایان هر اسپرینت ارائه میشود.
این شفافیت باعث میشود ذینفعان و مدیران تصویر دقیقتری از وضعیت پروژه داشته باشند، تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند و بدون نیاز به جلسات طولانی یا گزارشهای پیچیده، از روند پیشرفت پروژه مطلع شوند.
کاهش ریسک پروژه
در پایان هر اسپرینت، بخشی از پروژه آماده استفاده یا ارزیابی است. بنابراین، حتی اگر اولویتهای پروژه تغییر کنند، معمولاً یک خروجی ارزشمند در اختیار تیم و ذینفعان قرار دارد.
اجرای تدریجی کارها باعث میشود مشکلات فنی، چالشهای یکپارچهسازی، اشتباههای طراحی یا ضعفهای فرایندی در مراحل ابتدایی آشکار شوند. در این مرحله، رفع مشکلات معمولاً سادهتر، سریعتر و کمهزینهتر است.
افزایش استقلال و مسئولیتپذیری تیم
اسپرینت چارچوب مشخصی برای انجام کارها ایجاد میکند، اما در عین حال به اعضای تیم اختیار میدهد بهترین روش دستیابی به هدف اسپرینت را خودشان انتخاب کنند.
در نتیجه، تیم برای هر تصمیم کوچک نیازی به دریافت تأیید مدیران ندارد و میتواند با استقلال بیشتری کار کند. این استقلال معمولاً باعث افزایش مشارکت، خلاقیت و احساس مسئولیت اعضای تیم نسبت به نتیجه نهایی میشود.
حفظ سرعت پایدار در اجرای پروژه
اسپرینتها با تعیین بازههای زمانی مشخص، از ادامه یافتن بیوقفه و فرسایشی کار جلوگیری میکنند. جلسه بازنگری نیز به تیم کمک میکند عوامل ایجادکننده فشار کاری را شناسایی و برای رفع آنها اقدام کند.حفظ یک سرعت پایدار موجب میشود کیفیت کار در بلندمدت کاهش پیدا نکند و اعضای تیم نیز انگیزه، تمرکز و خلاقیت خود را حفظ کنند. این موضوع احتمال فرسودگی شغلی را کاهش میدهد و بهرهوری تیم را در طول زمان افزایش میدهد.پ
چالشهای رایج در اجرای اسپرینت چیست؟
حتی تیمهایی که تجربه زیادی در اجرای اسپرینت دارند نیز ممکن است با چالشهایی روبهرو شوند. بیشتر این چالشها به دلیل انتظارات نامشخص، برنامهریزی ضعیف، برآوردهای غیرواقعبینانه یا تغییر مداوم اولویتها به وجود میآیند. اگر این مسائل بهموقع شناسایی و مدیریت شوند، تمرکز، انگیزه و بهرهوری تیم حفظ خواهد شد. در ادامه، یاد میگیریم چالشهای کار با اسپرینت چیست و چطور میتوان آنها را مدیریت کرد.
مدیریت تغییرات در میانه اسپرینت
یکی از اصول مهم اسپرینت، حفظ ثبات هدفی است که در ابتدای آن تعیین شده است. بااینحال، ممکن است در طول اسپرینت درخواستهای فوری یا نیازهای جدیدی مطرح شوند. در چنین شرایطی، مالک محصول باید میان حفظ تمرکز تیم و پاسخگویی به نیازهای ذینفعان تعادل برقرار کند.
برای مدیریت بهتر این تغییرات میتوان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
- معیارهای مشخصی برای تشخیص درخواستهای واقعاً فوری تعیین کنید.
- اصلاحات جزئی را فقط زمانی بپذیرید که هدف اصلی اسپرینت را تغییر نمیدهند.
- قابلیتها یا درخواستهای جدید و بزرگ را به بکلاگ محصول اضافه کنید تا در اسپرینتهای آینده اولویتبندی شوند.
- همه تغییرات را بهصورت شفاف با اعضای تیم و ذینفعان در میان بگذارید.
- در صورت نیاز، دامنه کار با همکاری مالک محصول و اعضای تیم بازبینی شود، بدون آنکه هدف اسپرینت به خطر بیفتد.
مدیریت کارهای ناتمام
همه اسپرینتها لزوماً با تکمیل تمام کارهای برنامهریزیشده به پایان نمیرسند. باقی ماندن برخی کارها لزوماً به معنای شکست تیم نیست، بلکه میتواند فرصتی برای بررسی علتها و بهبود فرایند برنامهریزی باشد.
برای مدیریت این وضعیت میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- کارهای تکمیلنشده را دوباره به بکلاگ محصول برگردانید و در کنار سایر موارد اولویتبندی کنید.
- علت انجام نشدن کارها را بررسی کنید تا مشکلات برنامهریزی، برآورد ظرفیت یا اجرای پروژه مشخص شوند.
- از تجربه اسپرینتهای گذشته برای برآورد دقیقتر زمان و ظرفیت تیم استفاده کنید.
- کارهای ناتمام را دادهای برای یادگیری و بهبود بدانید، نه نشانهای قطعی از شکست.
معمولاً توصیه نمیشود برای تکمیل این کارها، مدت اسپرینت افزایش پیدا کند یا استانداردهای کیفیت کاهش یابند. چنین اقدامهایی میتوانند ریتم منظم و قابل پیشبینی اسپرینت را از بین ببرند.
جلوگیری از فرسودگی اعضای تیم
اسپرینت زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که میان اهداف پروژه و ظرفیت واقعی تیم تعادل برقرار باشد. اگر حجم کار بیش از توان اعضای تیم باشد، احتمال کاهش کیفیت، افزایش خطا و فرسودگی شغلی بیشتر خواهد شد.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است سرعت انجام کارها، میزان تحقق تعهدات و فشار کاری اعضای تیم بهطور مستمر بررسی شوند. جلسه بازنگری اسپرینت نیز فرصت مناسبی است تا اعضای تیم درباره حجم کار، موانع و چالشهای خود گفتوگو کنند و برای رفع آنها راهکار ارائه دهند.
قدردانی از موفقیتهای تیم و توجه به پیشرفتهای بهدستآمده نیز به حفظ انگیزه اعضا کمک میکند. اجرای پروژه یک فرایند بلندمدت است و موفقیت پایدار به حفظ تعادل میان سرعت، کیفیت و توان تیم نیاز دارد.
اسپرینت در چه تیمها و پروژههایی کاربرد دارد؟
اسپرینت فقط برای توسعه نرمافزار طراحی نشده است. هر پروژهای که بتوان آن را به بخشهای کوچکتر تقسیم و برای هر بخش یک هدف و خروجی قابل ارزیابی تعیین کرد، میتواند از اسپرینت بهره ببرد. اسپرینت در مدیریت کردن پروژه حوزههای زیر کاربرد دارد.
توسعه نرمافزار
تیمهای توسعه میتوانند در هر اسپرینت روی ساخت یک قابلیت جدید، رفع خطاها، بهبود عملکرد یا اصلاح بخش مشخصی از نرمافزار تمرکز کنند.
طراحی محصول و تجربه کاربری
تیمهای طراحی میتوانند در یک اسپرینت روی تحقیق درباره کاربران، طراحی رابط کاربری، ساخت نمونه اولیه یا آزمایش یک راهحل مشخص کار کنند.
تولید محتوا
تیمهای محتوا میتوانند در هر اسپرینت مجموعه مشخصی از مقالات، ویدئوها، پستهای شبکههای اجتماعی یا محتوای آموزشی را برنامهریزی، تولید و آماده انتشار کنند.
برای مثال، هدف یک اسپرینت محتوایی میتواند «تولید و انتشار پنج مقاله برای تکمیل یک خوشه محتوایی» باشد.
کاربرد اسپرینت در بازاریابی چیست؟
تیمهای بازاریابی میتوانند از اسپرینت برای طراحی و اجرای بخش مشخصی از یک کمپین، آمادهسازی صفحه فرود، تولید محتوای تبلیغاتی یا تحلیل نتایج یک فعالیت بازاریابی استفاده کنند.
آموزش
در پروژههای آموزشی میتوان یک اسپرینت را به تدوین سرفصلها، تولید چند درس، طراحی تمرینها، ضبط ویدئوها یا آزمایش نسخه اولیه یک دوره اختصاص داد.
منابع انسانی
تیمهای منابع انسانی میتوانند فرایندهایی مانند طراحی برنامه ورود کارکنان جدید، بازنگری شرح شغلها، آمادهسازی برنامه آموزشی یا اصلاح مراحل جذب نیرو را در قالب اسپرینت اجرا کنند.
تحقیق و توسعه
تیمهای تحقیق و توسعه میتوانند در هر اسپرینت روی بررسی یک فرضیه، ساخت نمونه اولیه، اجرای آزمایش یا تحلیل نتایج تمرکز کنند.
مدیریت پروژههای داخلی
پروژههایی مانند اصلاح فرایندهای سازمانی، راهاندازی ابزارهای جدید، تهیه گزارشها یا طراحی داشبوردهای مدیریتی نیز میتوانند در قالب اسپرینتهای کوتاه و هدفمند اجرا شوند.
مهمترین شرط استفاده از اسپرینت این است که تیم بتواند برای یک بازه زمانی مشخص، هدفی روشن و خروجی قابل ارزیابی تعریف کند. اگر کارها کاملاً پیشبینیناپذیر باشند و درخواستهای فوری بهطور مداوم وارد شوند، ممکن است کانبان یا ترکیبی از اسکرام و کانبان انتخاب مناسبتری باشد.
پیمان اکبرنیا
مهارتهای نرم برای مدیران پروژه
(۱۰۱ رای)
476 نفر
278 ساعت و ۱۳ دقیقه
مسیر یادگیری اصول اسکرام با آکادمی همراه اول
برای یادگیری اصولی اسکرام، میتوانید مسیر خود را با «مسیر کارشناس اسکرام» آکادمی همراه اول آغاز کنید و با مفاهیم چابک، نقشهای تیم اسکرام و مهارتهای موردنیاز اسکرام مستر آشنا شوید. سپس در دوره «توسعه محصول با اسکرام»، نحوه اجرای رویدادهای اسکرام، مدیریت بکلاگ، تخمین کارها، ارزیابی خروجی و مدیریت ریسک را بهصورت کاربردی بیاموزید.
این مسیر آموزشی به شما کمک میکند دانش اسکرام را از مبانی تا اجرای آن در پروژههای واقعی بهصورت مرحلهبهمرحله فرا بگیرید.
برای مشاهده مسیر یادگیری کارشناس اسکرام در آکادمی همراه اول و ثبتنام در دورهها، کلیک کنید.
پرسشهای متداول
در این مطلب از وبلاگ آکادمی همراه اول، یاد گرفتیم که اسپرینت چیست و چه مراحل و کاربردهایی دارد. در این بخش، به چند سوال مهم در مورد اسپرینت و برنامهریزی با کمک آن پاسخ میدهیم.
آیا اسپرینت فقط در اسکرام استفاده میشود؟
خیر، اسپرینت بخش اصلی اسکرام است، اما دورههای کاری مشابه در روشهای چابک و حوزههایی مانند طراحی، بازاریابی و تولید محتوا نیز کاربرد دارند.
طول مناسب اسپرینت چقدر است؟
اسپرینت معمولاً یک تا چهار هفته طول میکشد و بازه دو هفتهای برای بسیاری از تیمها انتخاب مناسبی است.
اگر کارهای اسپرینت کامل نشوند چه میشود؟
کارهای ناتمام به بکلاگ محصول بازگردانده میشوند تا دوباره بررسی و برای اسپرینتهای بعدی اولویتبندی شوند.
تفاوت اسپرینت با برنامهریزی اسپرینت چیست؟
اسپرینت بازه زمانی اجرای کارها است، اما برنامهریزی اسپرینت جلسهای است که در آن هدف و کارهای اسپرینت مشخص میشوند.
منبع: Monday blog
